Eerste hulp bij overprikkeling - vrouw op bed met boeken

Overprikkeling. Het is een van de meest gehoorde termen in combinatie met “hoogsensitiviteit” of “hooggevoeligheid”. En dat is jammer, maar wel begrijpelijk. Het is dan ook de vaakst ervaarde klacht van HSP die nog niet in balans zijn met hun sensitiviteit. Tijd dus om hier een artikel aan te wijden.

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling is eigenlijk niets anders dan: stress. Er komen op zo’n moment meer prikkels binnen dan er verwerkt kunnen worden. En dat is op zich niet erg, stress heeft namelijk een functie. Stress zorgt ervoor dat we uit onze comfortzone kunnen komen. Het zorgt voor groei, voor vooruitgang en voor zelfontwikkeling. Het houdt ons scherp en alert.

Hersteltijd

Maar, stress, of overprikkeling, vraagt ook om hersteltijd. En die hersteltijd is bij HSP langer dan bij niet-HSP. Neem je die hersteltijd niet? Dan zorgt veel en langdurige stress voor gezondheidsklachten. Klachten als hoofdpijn, spierpijn, buikpijn, concentratieproblemen, irritatie of intense emoties zijn heel gebruikelijk.

Om dat te voorkomen is het belangrijk om goed te weten wat jouw stresssignalen zijn, te weten hoe jij je stress kunt verminderen én kunt voorkomen. Ga jij bijvoorbeeld snoepen als je stress hebt? Of pak jij ’s avonds een glas wijn om tot rust te komen? Of merk je het doordat je adem hoog in je borst gaat zitten? Het zijn maar een paar voorbeelden van signalen die je zou kunnen herkennen.

Helaas werkt het met stress ook nog eens zo dat als het langzaam opbouwt en lang aanhoudt, het heel lastig is om op te merken dat je over je grenzen heen gaat en dus langdurig stress ervaart. Dat is dan ook vaak hoe een burn-out ontstaat. Belangrijk dus ook om niet alleen goed naar je lijf te luisteren maar ook te luisteren naar de signalen die je omgeving je geeft. Vaak merken de mensen om je heen namelijk al wel op dat het niet zo goed met je gaat ook al zie je dat zelf op dat moment nog niet.

De oplossing

Goed leren luisteren naar de signalen die je lijf je afgeeft en opmerken welke signalen je omgeving af geeft gaan je al een heel eind op weg helpen. En derde belangrijke factor is: zelfzorg: goed voor jezelf zorgen. In alle opzichten die je kunt verzinnen. Mentaal, fysiek, emotioneel & spiritueel. Een aantal voorbeelden zijn:

  • Voldoende hersteltijd nemen om prikkels te verwerken.
  • Gezond eten en drinken.
  • Regelmatig en voldoende sporten.
  • Luisteren naar je behoeften.
  • Gehoor geven aan je emoties.
  • Tijd voor jezelf inplannen.

Zelfzorg doe je dus niet een uurtje per week door een yoga lesje te boeken. Zelfzorg is iets wat je continu doet. Dag in, dag uit. En natuurlijk helpen die yogales en die massage wel, maar ze dragen pas écht wat bij wanneer het onderdeel is van jouw grote zelfzorg-plan.

Eerste hulp bij overprikkeling | Tips

Toch overprikkeld geraakt? Hier zijn wat tips die je kunnen helpen je overprikkeling te verminderen:

  • Neem letterlijk afstand van de situatie waarin je je bevindt. Ga de kamer uit, loop een rondje buiten, haal een kop koffie, neem een momentje voor jezelf op de wc, etc.
  • Sluit je af van de situatie en creëer je eigen bubbel, door bijvoorbeeld je koptelefoon op te zetten of in een aparte ruimte te gaan zitten.
  • Ga sporten. De adrenaline en cortisol die in je lijf zitten kunnen zo gebruikt en verwerkt worden.
  • Houd iets ijskouds in je handen. Een icepack of een koud flesje drinken bijvoorbeeld. Door de kou schakelt je hoofd even uit en gaat de aandacht naar je lijf.
  • Waai even lekker uit buiten in de kou.
  • Schrijf al je gedachten op. Door gehoor te geven aan je gedachten worden ze vaak al een stuk rustiger en krijg je weer ruimte in je hoofd.
  • Doe een ademhalingsoefening. Bijvoorbeeld: adem 4 tellen in door je neus en direct daarna (zonder pauze) adem je 4 tellen uit door je mond. Dat doe je vervolgens drie keer achter elkaar, of net zo lang als jij fijn vindt. Bij elke uitademing stel je je voor dat je alle stress en emoties uitademt en laat je je lijf ontspannen.

 


Wil je meer leren over overprikkeling voorkomen en omgaan met je sensitiviteit? Volg de online HSP training Empowered als HSP of boek een coachsessie om persoonlijk begeleid te worden.