Photo by Imani Bahati on UnsplashMisschien herken je het: je stoot je teen en je bent er de hele dag mee bezig, terwijl je partner het binnen tien minuten vergeet. Hoe kan dat? Stel jij je nou gewoon aan, of werkt het bij jou echt anders? Uit actueel wetenschappelijk onderzoek naar hoogsensitiviteit en pijn blijkt dat bij een deel van de hoogsensitieve personen de pijngrens daadwerkelijk lager ligt.
Aanleiding tot mijn onderzoek over hoogsensitiviteit en pijn
Laatst vroeg een cliënt mij of ik wist hoe het precies zit met HSP en pijn. Ik wist dat er onderzoek naar gedaan was, maar niet precies hoe en wat. Dat maakte me nieuwsgierig, dus ik ben in de onderzoeken hierover gedoken en ontdekte verrassende bevindingen. Die inzichten deel ik graag met jou.
Wat onderzoeken laten zien
Hoogsensitiviteit (ook wel sensory-processing sensitivity, SPS) is een eigenschap waarbij je hersenen prikkels diepgaander verwerken. Dat geldt niet alleen voor geluiden, emoties of sferen, maar ook voor lichamelijke signalen zoals pijn. Meer weten? Lees verder op de pagina: Wat is Hoogsensitiviteit?
Een experimentele studie onder jongeren van 16–19 jaar liet zien dat hoogsensitieve deelnemers al pijn ervoeren bij lagere prikkels en de pijn korter konden verdragen dan jongeren met gemiddelde gevoeligheid (Experimentele studie onder jongeren (PubMed)). Ook zagen onderzoekers in hersenscans dat gevoelige mensen sterkere verbindingen hadden in hersengebieden die emoties en pijnbeleving koppelen (Hersenonderzoek over pijn en emotie (PubMed)). Met andere woorden: niet alleen je lichaam, ook je brein verwerkt pijn intensiever.
Volwassen HSP en pijn: een genuanceerder plaatje
Bij volwassenen is er nog weinig onderzoek gedaan waarbij men echt objectief de pijngrens meet.
Wat er wél veel is: onderzoeken waarin volwassenen met een hoge mate van sensitiviteit vragenlijsten invullen over pijn, stress, tandartsangst, hoofdpijn enzovoort. In die studies zie je telkens hetzelfde patroon:
- Hoe hoger iemands hoogsensitiviteitsscore, hoe vaker ze bijvoorbeeld meer hoofdpijn rapporteren, meer tandartsangst of sterkere pijnbeleving bij medische ingrepen.
- Tegelijk rapporteren deze mensen ook vaker hoger stressniveau en meer piekeren over pijn.
Deze duidelijke link betekent dus niet dat er experimenteel bewezen is dat alle hoogsensitieve volwassenen een lagere pijngrens hebben, maar wél dat hoogsensitiviteit samenhangt met hoe intens pijn ervaren wordt en hoeveel angst of spanning dat oproept.
Wat dit betekent voor jou
Als je merkt dat je sneller pijn voelt, is dat geen aanstellerij of overdrijving: jouw zenuwstelsel reageert gewoon anders. Dat kan impact hebben op hoe je je werk doet, hoe je omgaat met sport of hoe je lichamelijke klachten ervaart. Tegelijkertijd kun je leren om de emotionele lading rond pijn te verminderen, waardoor je er minder last van hebt.
Hoe je beter omgaat met pijn en overprikkeling
| Praktische tip | Hoe je dit direct kunt toepassen |
| Ontspan je zenuwstelsel | Bouw elke dag mini-pauzes in (ademhaling, wandelen, even offline) zodat je zenuwstelsel kan herstellen. |
| Verbeter je slaap | Vaste slaaptijden, een rustige slaapkamer en schermpauzes helpen om je pijngrens stabieler te houden. |
| Train je mindset | Probeer pijn waar te nemen zonder oordeel (mindfulness, bodyscan); dat vermindert piekeren en kan de beleving verzachten. |
| Gedachten onderzoeken | Schrijf pijn-gerelateerde gedachten op en kijk of ze kloppen (“is dit echt onhoudbaar, of voelt het nu zo?”). |
| Zoek steun | Deel je ervaringen met een coach of iemand die je begrijpt. Alleen al erkenning kan spanning verlagen en pijn draaglijker maken. |
| Praat erover | Deel je pijnbeleving met je tandarts, huisarts of andere medisch specialist waar je bij onder behandeling bent. Alleen zo kunnen ze met je meedenken. |
| Blijf trouw aan je gevoel | Vertrouw op je eigen ervaring. Laat je niet wegzetten als aansteller: jouw beleving is reëel. |
Hoogsensitiviteit, pijn en jij
Wil je ontdekken hoe jij jouw sensitiviteit meer kunt inzetten als kwaliteit en minder last hebt van pijn of overprikkeling? Plan hieronder een vrijblijvend kennismakingsgesprek in om te kijken wat we voor jou kunnen betekenen.