Photo by Vivek Doshi on UnsplashWe hebben allemaal wel eens iets meegemaakt dat veel verdriet en rouw met zich meebracht. Het verlies van een dierbare, een baan, een verhuizing of het verlies van een oude versie van jezelf – het kan heel intens voelen. Als je sensitief en sterk verbonden bent met je binnenwereld, kan rouw je soms overspoelen. Het verlies kan intenser en gelaagder voelen dan bij niet-HSP. Hoe komt dat, wat gebeurt er in je binnenwereld en hoe kun je daar op een zachte manier mee omgaan? Lees hieronder verder over ‘HSP en rouw’.
Waarom kan rouw als HSP zo intens voelen?
Bij een groot verlies ontstaat er een extreme stresssituatie waarin je brein veel externe én interne prikkels, zoals hevige emoties, moet verwerken. Als HSP ben je gevoeliger voor deze prikkels, waardoor je sneller overbelast kunt raken en meer tijd nodig hebt om tot rust te komen, terwijl er ondertussen ook steeds nieuwe indrukken binnenkomen die verwerkt moeten worden.
Daarnaast zijn er HSP die, boven op hun natuurlijke gevoeligheid, ook extra gevoelig zijn voor signalen die als afwijzing worden ervaren. In de psychologie wordt dit aangeduid als Rejection Sensitivity Theory (RST). Deze theorie beschrijft hoe sommige mensen sterker reageren op situaties die zij interpreteren als afwijzing. Een verlies is niet letterlijk een afwijzing, maar kan wel gevoelens oproepen die daarmee samenhangen, zoals het gevoel verlaten te zijn of iets dierbaars kwijt te raken. Wanneer je als HSP ook een verhoogde gevoeligheid voor afwijzing hebt, kunnen emoties als verdriet, boosheid en teleurstelling tijdens een rouwproces extra intens binnenkomen en langer doorwerken.
Waarom raakt verlies HSP vaak dieper?
Bij HSP komt verlies vaak harder en dieper binnen. Het wordt een soort onderdeel van je. Alles lijkt mee te rouwen – je lichaam, je ademhaling, je dromen. Dat komt doordat HSP verlies in meerdere dimensies ervaren. Je rouwt niet alleen om wat er concreet verdwenen is, maar ook om de toekomst die je voor je zag en nu niet meer bestaat. Om de gesprekken die je had willen voeren, maar die nu onuitgesproken blijven. Om de dingen die je had willen doen, maar nu niet meer kunnen. Om het oude pad waar je op liep, dat je nu moet verlaten.
Ook kunnen oude herinneringen of eerdere afwijzingen opnieuw geactiveerd worden. Rouw wordt daardoor niet alleen gevoeld, maar op meerdere lagen verwerkt.
Sommige HSP voelen een soort existentiële verschuiving: alsof er iets verandert in hoe je naar jezelf en het leven kijkt. Dat komt doordat rouw bij veel HSP grote vraagstukken opwerpt. Bijvoorbeeld over wat de zin van het leven is, wat dit verlies betekent en wie je nu bent na deze gebeurtenis.
Daarbij kun je het verdriet van anderen sterk aanvoelen. De sfeer van een begrafenis, zoals de stilte of spanning in de ruimte kan nog lang blijven hangen. Door je grote empathische vermogen kun je emoties van anderen soms (onbewust) meenemen in je eigen rouwproces.
Waarom voelt rouw voor HSP soms intenser dan voor anderen?
Het kan lijken alsof anderen sneller doorgaan met hun leven, terwijl jij nog midden in het proces zit. Daardoor kun je het gevoel hebben dat je ‘te veel’ of ‘te intens’ bent. Maar het toont juist hoe diep jij emoties doorleeft.
HSP rouwen niet oppervlakkig. Ze laten het verlies door hen heen bewegen tot het een plekje krijgt in hun leven. Jouw tempo, intensiteit en diepgang zijn geen tekortkomingen, maar een manier van zijn. Het maakt dat je sommige dingen intenser beleeft. Rouw is voor jou een heel diepe ervaring en de keerzijde van het vermogen om intens lief te hebben en je diepgaand te verbinden. Hoe diep je rouwt, laat ook zien hoe belangrijk dit voor je was.
Hoe ga je om met overweldigende rouw als HSP?
Rouw kan overspoelend zijn. Hierbij kan het helpen om niet alles tegelijk te willen voelen. Soms is het goed om afleiding te zoeken in je werk of in het doen van iets leuks. Op andere, rustigere momenten kun je de emoties dan toelaten en stukje bij beetje verwerken. Probeer ze niet te onderdrukken, anders komt alles er op een onverwacht moment uit. Door het te doseren wordt het meer behapbaar en kun je je emoties beter reguleren.
Ook is het goed om je bewust te worden van wat van jou is en wat van anderen. Dat kun je doen door je empathie te begrenzen. Je mag je empathisch opstellen naar anderen, maar je hoeft je niet volledig door hun emoties over te laten nemen. Dit kan best lastig zijn en als je daarmee worstelt, kun je hierover spreken met een coach of therapeut.
Rouw gaat daarnaast niet alleen over emoties, maar ook over betekenisgeving: wat betekent dit verlies voor jou, hoe verweeft het zich in je leven en hoe geef je het een plekje? Rouw is geen proces dat je snel afsluit, maar iets dat zich langzaam ontwikkelt en met je meebeweegt. Het heeft tijd nodig – en die tijd mag er zijn.
Rouw kent geen vaste vorm. Iedereen ervaart en verwerkt een verlies op een andere manier en in zijn eigen tempo. Zelfzorg is hierbij heel belangrijk, juist als je HSP bent. Heb je hier extra steun bij nodig? In onze praktijk helpen we je graag. Plan hieronder vrijblijvend een gesprek in.
