Berichten

HSP en rouw - duifPhoto by Vivek Doshi on Unsplash

HSP en rouw: waarom verlies zo intens kan voelen

We hebben allemaal wel eens iets meegemaakt dat veel verdriet en rouw met zich meebracht. Het verlies van een dierbare, een baan, een verhuizing of het verlies van een oude versie van jezelf – het kan heel intens voelen. Als je sensitief en sterk verbonden bent met je binnenwereld, kan rouw je soms overspoelen. Het verlies kan intenser en gelaagder voelen dan bij niet-HSP. Hoe komt dat, wat gebeurt er in je binnenwereld en hoe kun je daar op een zachte manier mee omgaan? Lees hieronder verder over ‘HSP en rouw’.

Waarom kan rouw als HSP zo intens voelen?

Bij een groot verlies ontstaat er een extreme stresssituatie waarin je brein veel externe én interne prikkels, zoals hevige emoties, moet verwerken. Als HSP ben je gevoeliger voor deze prikkels, waardoor je sneller overbelast kunt raken en meer tijd nodig hebt om tot rust te komen, terwijl er ondertussen ook steeds nieuwe indrukken binnenkomen die verwerkt moeten worden.

Daarnaast zijn er HSP die, boven op hun natuurlijke gevoeligheid, ook extra gevoelig zijn voor signalen die als afwijzing worden ervaren. In de psychologie wordt dit aangeduid als Rejection Sensitivity Theory (RST). Deze theorie beschrijft hoe sommige mensen sterker reageren op situaties die zij interpreteren als afwijzing. Een verlies is niet letterlijk een afwijzing, maar kan wel gevoelens oproepen die daarmee samenhangen, zoals het gevoel verlaten te zijn of iets dierbaars kwijt te raken. Wanneer je als HSP ook een verhoogde gevoeligheid voor afwijzing hebt, kunnen emoties als verdriet, boosheid en teleurstelling tijdens een rouwproces extra intens binnenkomen en langer doorwerken.

Waarom raakt verlies HSP vaak dieper?

Bij HSP komt verlies vaak harder en dieper binnen. Het wordt een soort onderdeel van je. Alles lijkt mee te rouwen – je lichaam, je ademhaling, je dromen. Dat komt doordat HSP verlies in meerdere dimensies ervaren. Je rouwt niet alleen om wat er concreet verdwenen is, maar ook om de toekomst die je voor je zag en nu niet meer bestaat. Om de gesprekken die je had willen voeren, maar die nu onuitgesproken blijven. Om de dingen die je had willen doen, maar nu niet meer kunnen. Om het oude pad waar je op liep, dat je nu moet verlaten.

Ook kunnen oude herinneringen of eerdere afwijzingen opnieuw geactiveerd worden. Rouw wordt daardoor niet alleen gevoeld, maar op meerdere lagen verwerkt.

Sommige HSP voelen een soort existentiële verschuiving: alsof er iets verandert in hoe je naar jezelf en het leven kijkt. Dat komt doordat rouw bij veel HSP grote vraagstukken opwerpt. Bijvoorbeeld over wat de zin van het leven is, wat dit verlies betekent en wie je nu bent na deze gebeurtenis.

Daarbij kun je het verdriet van anderen sterk aanvoelen. De sfeer van een begrafenis, zoals de stilte of spanning in de ruimte kan nog lang blijven hangen. Door je grote empathische vermogen kun je emoties van anderen soms (onbewust) meenemen in je eigen rouwproces.

Waarom voelt rouw voor HSP soms intenser dan voor anderen?

Het kan lijken alsof anderen sneller doorgaan met hun leven, terwijl jij nog midden in het proces zit. Daardoor kun je het gevoel hebben dat je ‘te veel’ of ‘te intens’ bent. Maar het toont juist hoe diep jij emoties doorleeft.

HSP rouwen niet oppervlakkig. Ze laten het verlies door hen heen bewegen tot het een plekje krijgt in hun leven. Jouw tempo, intensiteit en diepgang zijn geen tekortkomingen, maar een manier van zijn. Het maakt dat je sommige dingen intenser beleeft. Rouw is voor jou een heel diepe ervaring en de keerzijde van het vermogen om intens lief te hebben en je diepgaand te verbinden. Hoe diep je rouwt, laat ook zien hoe belangrijk dit voor je was.

Hoe ga je om met overweldigende rouw als HSP?

Rouw kan overspoelend zijn. Hierbij kan het helpen om niet alles tegelijk te willen voelen. Soms is het goed om afleiding te zoeken in je werk of in het doen van iets leuks. Op andere, rustigere momenten kun je de emoties dan toelaten en stukje bij beetje verwerken. Probeer ze niet te onderdrukken, anders komt alles er op een onverwacht moment uit. Door het te doseren wordt het meer behapbaar en kun je je emoties beter reguleren.

Ook is het goed om je bewust te worden van wat van jou is en wat van anderen. Dat kun je doen door je empathie te begrenzen. Je mag je empathisch opstellen naar anderen, maar je hoeft je niet volledig door hun emoties over te laten nemen. Dit kan best lastig zijn en als je daarmee worstelt, kun je hierover spreken met een coach of therapeut.

Rouw gaat daarnaast niet alleen over emoties, maar ook over betekenisgeving: wat betekent dit verlies voor jou, hoe verweeft het zich in je leven en hoe geef je het een plekje? Rouw is geen proces dat je snel afsluit, maar iets dat zich langzaam ontwikkelt en met je meebeweegt. Het heeft tijd nodig – en die tijd mag er zijn.

 

Rouw kent geen vaste vorm. Iedereen ervaart en verwerkt een verlies op een andere manier en in zijn eigen tempo. Zelfzorg is hierbij heel belangrijk, juist als je HSP bent. Heb je hier extra steun bij nodig? In onze praktijk helpen we je graag. Plan hieronder vrijblijvend een gesprek in.

Bronnen
hspcoachmaaike.nl/waarom-rouw-bij-hsp-zo-hard-binnenkomt/
deweerspiegeling.be/post/hoe-hoogsensitieve-en-hooggevoelige-mensen-rouw-anders-beleven
praktijksamenthuis.nl/blog/rouw-je-anders-als-je-hoogsensitief-bent
/door
zelfzorg routine voor HSP om overprikkeling te verminderenPhoto by Alisa Anton on Unsplash

Self care voor HSP: zo bouw je een routine die overprikkeling voorkomt

Veel hoogsensitieve personen kennen het wel: je voelt dat je overprikkeld raakt, neemt je voor om meer aan self care te doen… en toch schiet het er steeds bij in. Of je probeert van alles, maar het voelt niet echt als iets dat je structureel helpt.

Wat vaak ontbreekt, is geen motivatie (want daar zit het probleem bij HSP écht niet), maar een manier die écht aansluit bij jou en je sensitiviteit.

Self care voor HSP gaat namelijk niet alleen over rust nemen. Het gaat erom dat je leert herkennen wanneer je overloopt, dat je overprikkeling eerder signaleert, spanning op tijd loslaat én jezelf bewust geeft wat je nodig hebt om in balans te blijven.

Waarom standaard self-care tips vaak niet werken bij HSP

Misschien heb je het al eens geprobeerd: mediteren, een bad nemen, minder op je telefoon… en toch bleef je spanning voelen. Dat komt omdat veel adviezen te algemeen zijn.

Als HSP verwerk je prikkels diepgaander. Dat betekent dat:

  • je systeem sneller ‘vol’ raakt
  • je meer tijd nodig hebt om te ontladen
  • en dat subtiele prikkels tijdens je self care (zoals sfeer, geluid of energie van anderen) óók impact hebben

Juist daarom is het belangrijk om daar óók rekening mee te houden. Zo creëer je een self care routine die echt werkt voor jou: eentje die je niet alleen helpt ontspannen, maar je ook helpt om overprikkeling te verminderen.

Merk je dat je ondanks alles wat je probeert toch overprikkeld blijft? Dan speelt er vaak meer dan alleen te weinig rust nemen. In dit artikel lees je waardoor overprikkeling bij HSP ontstaat en waarom het zo lastig kan zijn om eruit te komen.

Zo bouw je een self care routine die wél werkt voor HSP

Een van de valkuilen bij self care is dat het voelt als nóg iets op je to do-lijst. En laten we eerlijk zijn: die lijst is vaak al lang genoeg.

Daarom werkt self care alleen als het geen extra taak wordt, maar een vanzelfsprekend onderdeel van je dag. Net zoals tandenpoetsen of douchen — iets wat je doet omdat het goed voelt en bij je hoort.

Zorg er daarom voor dat jouw self care routine:

  • klein is (5–15 minuten)
  • een vast ritme heeft (liefst dagelijks of meerdere keren per week)
  • aansluit bij wat jij nodig hebt

Heel helpend is om vaste momenten op je dag aan te houden. Bijvoorbeeld:

  • een korte check-in in de ochtend
  • een ontprikkelmoment na werk
  • een reflectiemoment aan het einde van je dag

Juist die herhaling geeft je zenuwstelsel voorspelbaarheid. En voorspelbaarheid zorgt voor rust en ontspanning.

Ontspanning voor HSP via je zintuigen

Goed om te onthouden: jouw zintuigen zijn niet alleen een bron van overprikkeling, maar juist ook een ingang naar ontspanning.

Als je ze bewust inzet, kun je jezelf helpen om sneller tot rust te komen én voorkom je dat overprikkeling zich opbouwt. Juist dat preventieve stuk is een belangrijk onderdeel van self care voor HSP.

Denk bijvoorbeeld aan:

Zien

Zachte verlichting, kaarslicht of een opgeruimde ruimte geven direct meer rust in je hoofd.

Horen

Rustige muziek, stilte of natuurgeluiden helpen je om prikkels te verminderen.

Voelen

Een warme douche, een zachte trui of een verzwaringsdeken helpen je om weer in je lichaam te zakken.

Ruiken

Geuren zoals lavendel of sandelhout kunnen een kalmerend effect hebben.

Proeven

Bewust een kop thee of koffie drinken en daar echt even bij stilstaan, kan al een klein maar krachtig rustmoment zijn.

Het gaat er niet om dat je alles tegelijk doet, maar dat je jouw antwoord ontdekt op de vraag: wat helpt mij om spanning los te laten? En dat kan ook door inspanning te verrichten! Lees daarover verder in het artikel “Waarom cardio helpt om stress te verminderen”.

Hoe self care voor HSP er in de praktijk uit kan zien

Om het concreet te maken, een paar voorbeelden van hoe self care er in het dagelijks leven uit kan zien:

Rustig je dag beginnen

Door ’s ochtends 10–15 minuten eerder op te staan dan de rest van het huishouden en te mediteren, start je je dag met een rustig en ‘leeg’ hoofd. Juist omdat het nog stil is in huis, lukt het beter om je aandacht bij jezelf te houden en heb je geen last van de energie van anderen.

Een bewust moment onder de douche

Gebruik een geur die je prettig vindt en sta een paar seconden stil bij wat je ruikt en voelt. Zo maak je van een automatisch moment een kort oplaadmoment.
Tip: zelf gebruik ik de douchegels van Kneipp, omdat ze natuurlijke geuren gebruiken en vrij zijn van microplastics.

Een zachte start van je werkdag
Na de ochtendspits niet meteen door naar je werk, maar eerst een kop koffie of thee op een rustige plek. Even zitten, niks hoeven. Daardoor begin je je werkdag met meer energie in plaats van dat je al “aan” staat. HSP hebben meer rustmomenten nodig en haast kost vaak veel energie, dus gun jezelf deze rustige start.

Wekelijks reflecteren
Door één keer per week te reflecteren en een paar korte vragen te beantwoorden, krijg je meer inzicht in wat wel en niet voor je werkt. Dat helpt je om bewuster keuzes te maken, in plaats van door te gaan op de automatische piloot.
Zelf beantwoord ik elke zondag een paar reflectievragen in mijn Chapters dagboek van Vertelis. Door dit te koppelen aan een bestaand moment, blijft het makkelijk vol te houden.

Van losse self care momenten naar minder overprikkeling

Self care wordt pas echt krachtig als het geen losse actie meer is, maar een vast onderdeel van je dag.

Dat vraagt ook iets van je:

  • jezelf serieus nemen in wat je nodig hebt
  • signalen van overprikkeling eerder herkennen
  • en niet pas ingrijpen als je al leeg bent, maar eerder op de rem gaan

Juist daar zit voor veel HSP de grootste winst.

Een kleine uitnodiging

Sta eens stil bij je eigen self care routine.

  • Op welk moment van de dag voel jij de meeste spanning?
  • Wat zou een klein, haalbaar moment zijn om daar iets in te doen?
  • En welke vorm van ontspanning helpt jou écht?

Je hoeft het niet perfect te doen. Als je begint met iets kleins dat bij je past, ga je vanzelf merken wat werkt — en wat niet.

Merk je dat je blijft terugvallen in overprikkeling of moeite hebt om goed voor jezelf te zorgen? Dan kan het helpend zijn om hier samen naar te kijken in een coachtraject. Zodat je niet alleen weet wat je nodig hebt, maar het ook echt gaat toepassen in je dagelijks leven.

Plan hieronder gerust een kennismakingsgesprek in en ontdek wat voor jou kan werken.

/door
HSP verlangen diepgang in relaties, foto mensenPhoto by Duy Pham on Unsplash

Waarom HSP zo verlangen naar diepgang in relaties (+ hoe je hiermee omgaat)

Veel HSP verlangen naar diepgang in relaties en verbindingen, maar begrijpen niet altijd waarom oppervlakkige gesprekken zoveel energie kosten.

Hoogsensitieve mensen hebben vaak een groter verlangen naar diepgang in relaties en merken dat ze zich minder thuis voelen in oppervlakkige contacten. Denk hierbij aan zowel romantische relaties als vriendschappen en familierelaties, maar ook met je collega’s kan het belangrijk zijn om voorbij de oppervlakte te gaan. Om niet in smalltalk te vervallen, maar om echte gesprekken te voeren over het leven. Want voor HSP is verbondenheid essentieel: het gaat om echtheid, over oprechte aandacht en over het gevoel hebben dat je mag zijn wie je bent. Hoe uit dit verlangen naar diepgang zich in verschillende relaties? Wat zijn de valkuilen? En hoe kun je het in je voordeel gebruiken?

Lees ook: De impact van je hoogsensitiviteit in vriendschappen

Waarom voelen oppervlakkige gesprekken zo vermoeiend voor HSP?

Voor veel HSP voelen oppervlakkige gesprekken vermoeiend omdat zij informatie diep verwerken en automatisch zoeken naar betekenis en echte verbinding.

Omdat HSP informatie diep verwerken en een groot inlevingsvermogen hebben, komt contact ook dieper binnen. Als HSP heb je een groot reflectievermogen, denk je veel na en voel je intens. Daardoor is je binnenwereld rijk, gelaagd en complex. In relaties betekent dat vaak dat je mensen zoekt die op dezelfde manier in elkaar steken, die verder willen kijken dan de oppervlakte. Je bent sterk afgestemd op de ander, waardoor de verbinding die ontstaat ook rijker en gelaagder is. Je voelt sneller of je op dezelfde frequentie zit en of er een echte connectie is.

Dit betekent echter ook dat oppervlakkige gesprekken leeg en vermoeiend kunnen voelen. Praten over koetjes en kalfjes kost meer energie dan een intens gesprek over diepgaande emoties en gedachten. HSP hebben vaak een sterk verlangen naar authenticiteit en wederkerigheid. Dus liever een gesprek met een vreemde over een echt en diep onderwerp, dan met een goede bekende praten over het weer. Dat betekent overigens niet dat alle gesprekken altijd zwaar of serieus moeten zijn. Het gaat om echtheid, om ruimte voor kwetsbaarheid, nuance en zingeving.

Hoe diepgang zich uit in relaties bij HSP

Dit verlangen naar zingeving en wederkerigheid kan zich in verschillende soorten relaties anders uiten.

Diepgang in vriendschappen

In vriendschappen komt het vaak voor dat HSP een voorkeur hebben voor kleine vriendengroepen of liever zelfs één-op-ééngesprekken. De vriendschappen zijn hecht en langdurig, juist door het verlangen naar die diepgang. Het kan echter vervelend zijn wanneer die diepgang eenzijdig blijkt te zijn. Bijvoorbeeld door het gevoel dat je veel deelt, maar niet genoeg terugkrijgt.

Diepgang in liefdesrelaties

In liefdesrelaties vormt het verlangen naar diepgang een belangrijk fundament voor emotionele intimiteit. Zeker in een relatie waarin beide partners HSP zijn, kunnen er al snel diepe gesprekken ontstaan over hun verleden, angsten en verlangens. Beiden hebben een grote behoefte om volledig gezien te worden door de ander. Maar ook hier kan het verlangen om veel te delen en te reflecteren meer eenzijdig zijn, en dat kan tot frustratie leiden. Daarbij kunnen de gesprekken soms iets te intens zijn, waardoor de lucht een beetje uit de relatie geslagen wordt.

Diepgang binnen familierelaties

Bij familierelaties kan het soms lastiger zijn om die diepgang te bereiken. Familieleden kennen je al lang, maar dat betekent niet altijd dat ze ook je huidige binnenwereld goed kennen. In sommige families wordt makkelijker gesproken over praktische zaken dan over gevoelens of persoonlijke ontwikkeling. Voor HSP kan dat voelen alsof gesprekken aan de oppervlakte blijven. Dat hoeft niet direct een gebrek aan liefde of interesse te betekenen, maar kan wel een verschil in behoefte aan emotionele verdieping blootleggen.

De keerzijde van het verlangen naar diepgang

Hoewel het heel mooi is dat je als HSP zoveel waarde hecht aan verbinding, zingeving en emotionele diepgang, kan het ook soms tegen je werken. Zo kan het zorgen voor hoge verwachtingen van relaties, bijvoorbeeld dat de ander altijd ook zin moet hebben in die intense gesprekken. Je kunt teleurgesteld raken als de ander niet mee de diepte in gaat. Ook hebben HSP vaak het gevoel dat ze ‘te veel’, ‘te moeilijk’ en/of ‘te intens’ zijn. Vooral in situaties waarin anderen liever meer over koetjes en kalfjes praten en jij dan vervolgens weer aankomt met een zwaar onderwerp. Op zulke momenten is het dan handig om vooraf in te schatten of jouw behoefte om de diepte in te gaan op dat moment wel tot zijn recht zal komen. En of je daadwerkelijk als ‘te moeilijk’ of ‘te veel’ gezien wordt, want misschien vindt de ander dat helemaal niet.

HSP hebben ook vaak de neiging om zelf de emotionele motor van de relatie te worden. Om altijd degene te zijn die het gesprek opent, om de lijm in je relaties te zijn omdat je anderen altijd zo goed begrijpt, en om de verantwoordelijkheid voor de verbinding volledig op je te nemen. In zulke gevallen werkt het verlangen naar diepgang tegen je en kan de relatie uit balans raken.

Lees ook: Waarom voelt het leven soms zo zwaar?

Hoe je jouw behoefte aan diepgang gezond inzet

Verlangen naar diepgang in relaties is een hele mooie eigenschap en kan erg waardevol zijn als het op de juiste momenten ingezet wordt. Niet iedereen kan of wil echter zo diep gaan als jij, en dat is oké. Iedereen is anders en verschillende lagen van verbinding mogen bestaan. Je hoeft niet met iedereen diep te gaan om vervulling te ervaren. Soms is een luchtig gesprek juist prettig om te checken op welke frequentie iemand zit of om het ijs te breken bij een eerste ontmoeting. En daarin zit ook de crux: een luchtig gesprek is niet hetzelfde als smalltalk. In een luchtig gesprek kun je namelijk gewoon praten over wat jou wel interesseert, zonder het zwaar en heel diepgaand te maken, terwijl smalltalk vaak gesprekken zijn die voor veel HSP intens vermoeiend en oninteressant zijn.

Diepgang is geen eis aan de ander, het is een kwaliteit die begint bij jezelf. En wanneer je jezelf kent en serieus neemt, dan trek je vanzelf relaties aan waarin er ruimte is voor diepgang en echte verbinding.

HSP en diepgang in relaties

In onze praktijk zien we dagelijks dat dit verlangen naar diepgang één van de meest herkenbare kenmerken is van hoogsensitiviteit in relaties. Wil je jezelf en deze eigenschap beter leren kennen? In onze praktijk helpen we je graag. Plan hieronder vrijblijvend een gesprek in.

 

Bronnen

https://hoogsensitievemannen.nl/hsp-en-verbondenheid/
https://ingebeleeft.nl/hsp-en-relaties-kwetsbaarheid-kracht-en-verbinding/
https://hoogsensitief.nl/waarom-hsp-vaak-diepgaande-vriendschappen-hebben/
https://hoogsensitief.nl/hsp-en-vriendschap-prachtig-en-lastig/
https://www.inspirerendleven.nl/waarom-relaties-vaak-zo-moeilijk-zijn-voor-hoogsensitieve-personen/

 

/door
artikel over hsp en erfelijkheidPhoto by digitale.de on Unsplash

Alles wat je moet weten over HSP en erfelijkheid

Hoogsensitiviteit wordt vaak afgedaan als een soort hype of gril, of zelfs als een stoornis of als zweverig gedoe. Jij en ik weten natuurlijk wel beter. Maar hoe zit dat eigenlijk met HSP en erfelijkheid?

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat hoogsensitiviteit wel degelijk een meetbaar, erfelijk en neurologisch onderbouwd persoonlijkheidskenmerk is. Een kenmerk dat bij zo’n 15 tot 20 procent van de mensen voorkomt en dus ook wordt doorgegeven van generatie op generatie. Wat is er precies uit dat wetenschappelijk onderzoek gekomen? Hoe zit die erfelijkheid in elkaar en waarom is dit kenmerk juist heel erg nuttig?

HSP en de werking van het brein

Er zijn heel veel verschillende onderzoeken gedaan naar HSP en de werking van het brein. De bekendste komt van de Amerikaans klinisch psychologe Elaine Aron, die ook het eerste boek over HSP heeft geschreven (Hoogsensitieve personen). Deze studies tonen aan dat het brein van HSP anders werkt. Zo is er namelijk sprake van verhoogde activiteit in gebieden die betrokken zijn bij diepgaande verwerking, empathie en aandacht, zoals de insula, cingulate cortex en prefrontale hersengebieden.

Deze gebieden verwerken prikkels diepgaander en genuanceerder. Zelfs neutrale of subtiele signalen worden intenser verwerkt. Dit verklaart waarom HSP sneller overprikkeld raken, maar ook waarom ze sneller verbanden leggen, emoties bij anderen aanvoelen en sterk reageren op sferen en subtiliteiten.

HSP als persoonlijkheidskenmerk

HSP wordt soms gezien als een psychisch probleem of stoornis. Wetenschappelijk gezien is het echter juist precies het tegenovergestelde. HSP wordt in de wetenschap ook wel ‘Sensory Processing Sensitivity’ (SPS) genoemd. Een aangeboren persoonlijkheidskenmerk dat bij zo’n 15 tot 20 procent van de bevolking voorkomt. Het komt bij zowel mannen als vrouwen voor, en zelfs bij meer dan honderd diersoorten! Het is dus geen aandoening of stoornis en moet daarnaast ook niet gezien worden als iets goeds of slechts, maar als een neutrale karaktereigenschap. De toevoeging ‘hoog’ betekent alleen maar in mate, niet als waardeoordeel over iemands persoonlijkheid en capaciteiten.

HSP en de evolutionaire waarde

Zoals hierboven gezegd, komt hoogsensitiviteit ook voor bij dieren. Onderzoekers hebben onderzoek gedaan bij zo’n honderd diersoorten, waaronder apen, honden, paarden, geiten en katten. Uit het onderzoek bleek dat ook 20 procent van deze dieren hoogsensitief is. Dat heeft een belangrijke evolutionaire waarde. Voor het voortbestaan van de soort is het namelijk goed als een kleiner gedeelte voorzichtig en analyserend van aard is. Zij zijn scherper op het bespeuren van gevaar en leggen verbanden met eerdere ervaringen. Ze hebben het belang van de groep voorop staan. De hoogsensitieve dieren merken meer subtiele signalen uit de omgeving op en kunnen zo eerder gevaar signaleren.

Dit zie je ook terug in mensen. Er wordt vermoed dat HSP vroeger verkenners waren die erop uitgestuurd werden om een veilige plek voor de groep te vinden. Daarvoor is het belangrijk dat je snel veel informatie kunt verwerken. Verkenners waren daardoor vaak alleen, maar hielden zich zo wel bezig met de zorg voor anderen. Dat wordt nu ook nog heel vaak als kenmerk genoemd. HSP hebben een grotere behoefte om even alleen te zijn dan niet-HSP. Tegelijk staan ze vaak nog wel in dienst van anderen. Ze kunnen meestal moeilijk nee zeggen als er een beroep op hen wordt gedaan en hebben een bovenmatig rechtvaardigheidsgevoel.

HSP en erfelijkheid

De evolutionaire waarde is ook waarom het belangrijk is dat dit persoonlijkheidskenmerk wordt doorgegeven aan het nageslacht. Het is namelijk altijd handig om een paar hoogsensitieven in je groep te hebben die de omgeving in de gaten houden en snel onregelmatigheden bespeuren. Hoogsensitiviteit is dan ook erfelijk, wat betekent dat bij je geboorte al vaststaat of je HSP bent. Je kunt niet een beetje HSP zijn en het kan ook niet later komen: je bent het of je bent het niet.

Bovendien is uit onderzoek gebleken dat wanneer iemand in de familie HSP is, een of beide ouders dat ook zijn. Dit is onder andere af te leiden uit het zogenaamde 5-HTTLPR-gen, dat vaker bij HSP voorkomt. Het gen beïnvloedt het vervoer van serotonine, wat kan bijdragen aan de gevoeligheid en verwerking van prikkels.

 

Wil je weten hoe je kunt profiteren van je talenten als HSP? Of wil je meer inzicht krijgen in dit persoonlijkheidskenmerk? In onze praktijk kunnen we je hiermee helpen. Plan hieronder vrijblijvend een kennismakingsgesprek in.

 

Bronnen

hspmagazine.nl/genen/
hoogsensitief.nl/15-wetenschappelijke-feiten-over-hoogsensitiviteit/
hspcoachmaaike.nl/hoogsensitiviteit-hsp-wetenschappelijk-bewezen
yunio.nl/opvoedvragen/hoogsensitief-hsp/
Elaine Aron, Hoogsensitieve personen (2011)

/door
HSP en nieuws - man met krantPhoto by Roman Kraft on Unsplash

HSP en overprikkeld door nieuws

HSP en het nieuws. Het zal je niet ontgaan zijn dat de berichtgeving de laatste tijd niet erg positief is. Beelden van oorlogsgeweld, hongersnood, klimaatverandering en polarisatie van de samenleving vliegen je om de oren. Dat is stressvol en zorgwekkend. Zeker voor HSP, die gevoeliger zijn voor negatieve informatie en sferen. Hoe zorg je ervoor dat je niet overweldigd raakt door al dat zware nieuws? En hoe vind je een gezonde balans tussen betrokkenheid en rust?

Negatief nieuws scoort

Waarom is het nieuws vaak negatief? Het antwoord is simpel: negativiteit scoort. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat als er meer positief nieuws getoond wordt, er minder mensen naar kijken. Dat lijkt vreemd, maar dit heeft een belangrijke biologische reden. In de prehistorie, toen het leven als mens nog voornamelijk bestond uit overleven, waren we altijd gefocust op slecht nieuws. Want in die tijd moesten we constant op ons hoede zijn voor gevaar van bijvoorbeeld een roofdier, een vijandelijke stam of slecht weer om onszelf op tijd in veiligheid te brengen. Dat werkte toen dus heel goed, maar ons brein werkt nog steeds zo. Alleen zetten we het nu in bij negatieve nieuwsberichten, waarna we ons vaak verdrietig, verward en/of boos voelen.

HSP en nieuws, waarom houden we er niet mee op?

Omdat het verslavend is en de media daar graag op inspeelt. We zijn van nature nieuwsgierige wezens en als we nieuwe informatie voorgeschoteld krijgen, willen we ook graag meer weten. En het liefst willen we een verhaal dat goed eindigt. Maar omdat het nieuws vaak bestaat uit korte, elkaar snel opvolgende berichten die vaak geen volledige afronding geven, blijft het een vicieuze cirkel van informatieconsumptie (ook wel doomscrollen genoemd).

Negativiteitsbias

Onze oeroude focus op gevaar of negativiteit is ook de reden waarom kritiek vaak langer blijft hangen. Ook al heb je bergen complimenten gekregen, dat ene puntje negatieve feedback gaat maar niet uit je hoofd. Dit wordt de negativiteitsbias genoemd, die ervoor zorgt dat we meer waarde hechten aan negatieve dingen dan aan positieve dingen. Daardoor hebben we ook de neiging het slechte nieuws te overschatten, omdat het langer blijft hangen.

Het effect van slecht nieuws op HSP

HSP verwerken informatie op een diepgaandere manier dan niet-HSP. Dat is ook de reden dat HSP de niet-aflatende stroom negatief nieuws heftiger ervaren dan niet-HSP. Dit komt doordat HSP scherper afgestelde voelsprieten hebben. Je voelt bijvoorbeeld sneller de sfeer aan als je een kamer binnenloopt, je hebt het door als iemand niet oprecht is en pikt ook vaak andermans verdriet op. Emoties die je op het nieuws ziet, kun je dus sneller overnemen.

Daarnaast is het rechtvaardigheidsgevoel bij HSP sterker ontwikkeld. En omdat je dat niet vaak terugziet op het nieuws, kun je een gevoel van nutteloosheid ervaren. Je kunt immers weinig doen voor de mensen op je scherm die iets vreselijks meemaken.

HSP en nieuws: Hoe zorg je ervoor dat je niet overweldigd raakt?

Een paar tips om je niet te laten overweldigen door de constante stroom negativiteit:

  • Consumeer geen nieuws in de ochtend. Begin de dag positief. Ruim je huis op, maak je keuken schoon, eet een voedzaam ontbijt, drink een kopje thee en lees een mooi boek of een tijdschrift dat je een goed gevoel geeft. Als je toch een keer naar het nieuws wilt kijken, kun je dat beter in de middag of avond doen. Maar liever niet vlak voordat je naar bed gaat, omdat heftige beelden kunnen blijven hangen.
  • Neem alleen nieuws tot je dat je zelf hebt opgezocht. Ontvolg al die nieuwsaccounts op sociale media, zet de pushmeldingen van nieuwsapps uit en pas je feed aan met zoveel mogelijk positieve dingen. Zoals kattenfilmpjes ;-).
  • Probeer ook niet te reageren op clickbait. Veel nieuwsberichten en online video’s zijn zo getiteld, dat je getriggerd wordt erop te klikken om je nieuwsgierigheid te bevredigen. Maar vaak kom je dan bedrogen uit, omdat het dan toch over iets heel anders blijkt te gaan, waardoor je ongewild geconfronteerd wordt met negativiteit. Ga na welke kanalen dit vaak doen en probeer ze minder of niet meer te volgen.
  • Praat over nieuwsgebeurtenissen met je vrienden of familie. Doe dit vooral in tweetallen. Een-op-eengesprekken hebben vaak een rustiger verloop en er is meer ruimte voor elkaars ervaringen.
  • Een gezonde levensstijl helpt om je stressgehalte te verlagen. Combineer zo’n een-op-eengesprek met een heerlijke wandeling, eet gezond, ga op tijd naar bed, knuffel je geliefde of een huisdier, ga naar de sportschool. Het lijkt een open deur, maar deze dingen dragen sterk bij aan het in balans houden van je cortisolniveau, waardoor je minder vatbaar bent voor negativiteit en de stress die daarmee gepaard kan gaan.

Onverhoopt toch overweldigd?

  • Laat je emoties er zijn. Druk ze niet weg, voel ze, ga ermee zitten. Het is oké dat het je veel doet.
  • Ga na hoe jij het liefst het nieuws wilt volgen. Stel je eigen voorwaarden. Zet een timer op je nieuwsapp en/of socialemediakanalen. Of kijk gewoon geen nieuws meer. Voor een tijdje of voor altijd. Als het belangrijk is, hoor je het toch wel.
  • Merk je dat je leven er te veel door beïnvloed wordt? Dan kan het een goed idee zijn om te praten met een professional, zoals een psycholoog of coach. Zij kunnen handvatten bieden om beter bestand te zijn tegen (nieuws)prikkels.

Loop jij hierin vast en kun je wel wat ondersteuning gebruiken? In onze praktijk helpen we mensen zoals jij om weer balans in hun leven te krijgen. Plan hieronder vrijblijvend een kennismakingsgesprek in.

 

Bronnen

https://www.psychologie.nl/artikel/zo-wapen-je-jezelf-tegen-doomscrollen-tijdens-een-overdaad-aan-negatief-nieuws/
https://www.hspmagazine.nl/nieuws-en-hsp/
https://pointer.kro-ncrv.nl/bang-voor-oorlog-social-media-psycholoog-stoppen-doomscrollen
https://www.womenshealthmag.nl/nieuws/1272525/gevolgen-doomscrolling-mentale-gezondheid
https://www.flowmagazine.nl/mental-health/hoe-ga-je-om-met-al-het-heftige-nieuws-dat-je-meekrijgt

/door
hoogsensitiviteit en pijn - iemand die zijn voet vast houdtPhoto by Imani Bahati on Unsplash

Hoogsensitiviteit en pijn: waarom je pijngrens anders kan zijn

Misschien herken je het: je stoot je teen en je bent er de hele dag mee bezig, terwijl je partner het binnen tien minuten vergeet. Hoe kan dat? Stel jij je nou gewoon aan, of werkt het bij jou echt anders? Uit actueel wetenschappelijk onderzoek naar hoogsensitiviteit en pijn blijkt dat bij een deel van de hoogsensitieve personen de pijngrens daadwerkelijk lager ligt.

Aanleiding tot mijn onderzoek over hoogsensitiviteit en pijn

Laatst vroeg een cliënt mij of ik wist hoe het precies zit met HSP en pijn. Ik wist dat er onderzoek naar gedaan was, maar niet precies hoe en wat. Dat maakte me nieuwsgierig, dus ik ben in de onderzoeken hierover gedoken en ontdekte verrassende bevindingen. Die inzichten deel ik graag met jou.

Wat onderzoeken laten zien

Hoogsensitiviteit (ook wel sensory-processing sensitivity, SPS) is een eigenschap waarbij je hersenen prikkels diepgaander verwerken. Dat geldt niet alleen voor geluiden, emoties of sferen, maar ook voor lichamelijke signalen zoals pijn. Meer weten? Lees verder op de pagina: Wat is Hoogsensitiviteit?

Een experimentele studie onder jongeren van 16–19 jaar liet zien dat hoogsensitieve deelnemers al pijn ervoeren bij lagere prikkels en de pijn korter konden verdragen dan jongeren met gemiddelde gevoeligheid (Experimentele studie onder jongeren (PubMed)). Ook zagen onderzoekers in hersenscans dat gevoelige mensen sterkere verbindingen hadden in hersengebieden die emoties en pijnbeleving koppelen (Hersenonderzoek over pijn en emotie (PubMed)). Met andere woorden: niet alleen je lichaam, ook je brein verwerkt pijn intensiever.

Volwassen HSP en pijn: een genuanceerder plaatje

Bij volwassenen is er nog weinig onderzoek gedaan waarbij men echt objectief de pijngrens meet.
Wat er wél veel is: onderzoeken waarin volwassenen met een hoge mate van sensitiviteit vragenlijsten invullen over pijn, stress, tandartsangst, hoofdpijn enzovoort. In die studies zie je telkens hetzelfde patroon:

  • Hoe hoger iemands hoogsensitiviteitsscore, hoe vaker ze bijvoorbeeld meer hoofdpijn rapporteren, meer tandartsangst of sterkere pijnbeleving bij medische ingrepen.
  • Tegelijk rapporteren deze mensen ook vaker hoger stressniveau en meer piekeren over pijn.

Deze duidelijke link betekent dus niet dat er experimenteel bewezen is dat alle hoogsensitieve volwassenen een lagere pijngrens hebben, maar wél dat hoogsensitiviteit samenhangt met hoe intens pijn ervaren wordt en hoeveel angst of spanning dat oproept.

Wat dit betekent voor jou

Als je merkt dat je sneller pijn voelt, is dat geen aanstellerij of overdrijving: jouw zenuwstelsel reageert gewoon anders. Dat kan impact hebben op hoe je je werk doet, hoe je omgaat met sport of hoe je lichamelijke klachten ervaart. Tegelijkertijd kun je leren om de emotionele lading rond pijn te verminderen, waardoor je er minder last van hebt.

Hoe je beter omgaat met pijn en overprikkeling

Praktische tipHoe je dit direct kunt toepassen
Ontspan je zenuwstelselBouw elke dag mini-pauzes in (ademhaling, wandelen, even offline) zodat je zenuwstelsel kan herstellen.
Verbeter je slaapVaste slaaptijden, een rustige slaapkamer en schermpauzes helpen om je pijngrens stabieler te houden.
Train je mindsetProbeer pijn waar te nemen zonder oordeel (mindfulness, bodyscan); dat vermindert piekeren en kan de beleving verzachten.
Gedachten onderzoekenSchrijf pijn-gerelateerde gedachten op en kijk of ze kloppen (“is dit echt onhoudbaar, of voelt het nu zo?”).
Zoek steunDeel je ervaringen met een coach of iemand die je begrijpt. Alleen al erkenning kan spanning verlagen en pijn draaglijker maken.
Praat eroverDeel je pijnbeleving met je tandarts, huisarts of andere medisch specialist waar je bij onder behandeling bent. Alleen zo kunnen ze met je meedenken.
Blijf trouw aan je gevoelVertrouw op je eigen ervaring. Laat je niet wegzetten als aansteller: jouw beleving is reëel.

 

Hoogsensitiviteit, pijn en jij

Wil je ontdekken hoe jij jouw sensitiviteit meer kunt inzetten als kwaliteit en minder last hebt van pijn of overprikkeling? Plan hieronder een vrijblijvend kennismakingsgesprek in om te kijken wat we voor jou kunnen betekenen.

 

/door
HSP overgang vakantie naar werkPhoto by Brooke Cagle on Unsplash

De overgang van vakantie naar werk

September. Voor sommigen moet de vakantie nog beginnen, maar voor de meesten is het toch echt weer tijd om terug aan het werk of naar school te gaan. Dat hoeft niet vervelend te zijn – al kan de overgang van vakantie naar werk toch wel heftig binnenkomen. Zeker voor HSP. Weer vroeg opstaan, kinderen naar school brengen, de drukte in het OV, in de klas en/of op kantoor. Hoe ga je om met al die prikkels? Hoe zorg je ervoor dat de terugkeer naar ‘het gewone leven’ wat vloeiender verloopt? En hoe kun je toch dat beetje vakantiegevoel behouden?

HSP en omgaan met veranderingen

Een van de kenmerken van HSP is dat je ‘anders bedraad’ bent. Je zintuigen zijn scherper, waardoor je meer prikkels opvangt en diepere connecties legt met de informatie die je krijgt.

Dat betekent ook dat HSP vaak een langzamer verwerkingsproces hebben. Je hebt meer tijd nodig om al die informatie die je binnenkrijgt te verwerken. Dat geldt al voor kleine veranderingen, zoals ’s morgens opstaan, de auto uitkomen als je bent aangekomen bij je bestemming of aan een nieuwe serie beginnen als je net een andere hebt afgerond. Als deze overgangen al heftig kunnen voelen, kun je nagaan hoe het dan gaat bij grotere overgangen! Zoals weer aan het werk gaan na een fijne vakantie.

Overgang van vakantie naar werk

Het is ook niet niks, van een relaxte vakantie waarbij tijd niet bestaat en alles even uit staat terug naar de hectiek van het werkleven. Het schijnt zelfs dat de overgang van vakantie naar je gewone thuissituatie ook invloed kan hebben op je energielevel. Veel mensen worden direct na thuiskomst overvallen door vermoeidheid, een soort na-de-vakantie-dip. Als je direct na een ontspannen vakantie het oude ritme weer oppakt, met al zijn drukte en verwachtingen, worden de stofjes die je op vakantie gevoeld hebt, de zogenaamde gelukshormonen endorfine, dopamine, serotonine en oxytocine, meteen afgebroken. Geen wonder dat zo’n overgang dan rauw op je dak kan vallen!

Rustig opstarten na vakantie: jouw overgangsritueel

Het is daarom belangrijk om stil te staan bij jouw overgangsritueel voordat je weer aan de slag gaat. Je bent misschien geneigd om direct door te pakken, omdat deze snelle maatschappij dat nou eenmaal vaak van ons vraagt. Maar wat als je eens naar je eigen ritme kijkt en onderzoekt wat jij prettig vindt?

Welke (rustige) activiteiten kunnen jou helpen om de overschakeling van vakantie naar werk wat soepeler te laten verlopen?

Denk hierbij aan mediteren, een mooi boek lezen, een goede film kijken, wandelen, zachte yoga-oefeningen of een heerlijke maaltijd koken. Zorg voor genoeg van dit soort activiteiten tijdens je drukke werkweek. Zo houd je je energielevel op peil. Daarnaast is het fijn als je thuiskomt in een schoon en opgeruimd huis. Het is al stressvol genoeg om je koffer uit te moeten pakken en al die wasjes te draaien, dus dan wil je niet nog moeten dealen met de afwas die al twee weken staat aan te koeken in de gootsteen. Het kan ook helpen om nog een paar dagen vrij in te plannen na je vakantie. Zodat je even rustig kunt landen en ontspannen aan de slag kunt gaan. En tot slot, vergeet je zelfcompassie niet! Opstarten na vakantie kan tijd kosten. Verwacht niet dat je direct weer vol aan de bak kunt en dat je inbox na één werkdag weer leeg is. Geef jezelf ruimte om er weer in te groeien en je eigen tempo aan te houden.

Gun jezelf een zachte landing na de vakantie. Voel je je snel overweldigd door prikkels? Of wil je leren hoe je met meer energie en minder stress aan het werk kunt gaan? In onze praktijk helpen we je graag. Hieronder kun je vrijblijvend een kennismakingsgesprek inplannen.

 

Bronnen

https://blogzinnig.nl/gelukshormonen-en-de-gevolgen-voor-hspers-na-de-vakantie/
https://www.aspiratie.be/1452112_back-to-business-praktische-tips-voor-hsp-s-om-op-te-starten-na-een-vakantie
https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3435466/net-vakantie-gehad-en-nu-alweer-uitgeput-zo-komt-dat
https://werkgelukcoaching.nl/ongeinspireerd-weer-aan-het-werk-na-vakantie/
https://www.inspirerendleven.nl/hooggevoeligheid-waarom-kleine-veranderingen-zo-lastig-zijn-voor-hspers/

/door
foto bij artikel: stress verminderen als HSP. Persoon in beweging op de trap.Photo by Bruno Nascimento on Unsplash
,

Waarom cardio je helpt stress verminderen als HSP

Als hoogsensitief persoon merk je waarschijnlijk dat stress zich sneller opbouwt in je lichaam én langer blijft hangen. Maar wist je dat juist cardio een van de meest doeltreffende manieren is om stress te verminderen als HSP? In dit artikel lees je waarom cardio zo goed werkt voor gevoelige mensen — en hoe je het op een haalbare manier in je dagelijkse routine kunt verwerken.

Mentaal én fysiek ontspannen door te bewegen

Ben je snel overprikkeld? Merk je dat je hoofd vaak aan blijft staan na een drukke dag? Of dat je in bed nog hele gesprekken aan het herkauwen bent terwijl je eigenlijk wilt slapen? [Lees ook: Eerste hulp bij overprikkeling].

Als HSP neem je veel prikkels op en verwerk je alles diep. Dat maakt je gevoelig voor stress — en dus is het extra belangrijk om goed te leren ontladen en stress te verminderen als HSP. Eén van de meest effectieve, maar vaak vergeten manieren om dat te doen? Regelmatige cardio training. Het helpt je direct bij stress verminderen als HSP. En nee, daarmee bedoel ik niet per se drie keer per week op een spinfiets zwoegen. Cardio betekent simpelweg: bewegen waardoor je hartslag omhoog gaat. Denk aan stevig wandelen, joggen, dansen, fietsen, zwemmen. Alles wat je bloed sneller laat stromen.

Beweging bij overprikkeling HSP: waarom het zo belangrijk is

Hoogsensitieve personen verwerken informatie diepgaander en reageren sterker op prikkels. Zo zit hun zenuwstelsel in elkaar. Onderzoek toont ook aan dat bij HSP bepaalde hersengebieden actiever zijn bij stress, zoals de amygdala en de insula¹. En dat betekent: meer gevoel, meer nadenken, meer spanning.

Bij stress maakt je lichaam stresshormonen aan, zoals adrenaline en cortisol². Die hormonen zijn bedoeld om je in actie te krijgen. Vluchten, vechten, iets dóen. Maar wat doen veel mensen tegenwoordig bij stress? Die blijven juist stil zitten. Op de bank. Op het werk. In hun hoofd.

En daar zit het probleem.

Je lijf staat in actie-modus, maar jij zit stil. Die opgebouwde spanning krijgt geen uitlaatklep. Je lichaam wil bewegen, ontladen, iets doen met de adrenaline die rondpompt. En als dat niet gebeurt, blijft die spanning in je systeem zitten. Resultaat: je voelt je opgejaagd, gestrest, moe maar ‘aan’.

Stress verminderen als HSP: waarom cardio wél werkt

Hier komt cardio in beeld. Want zodra je in beweging komt, geef je je lichaam precies wat het nodig heeft: een fysieke uitweg voor de spanning die zich heeft opgebouwd. Je zet letterlijk stress om in beweging.

✔️ Je verbrandt stresshormonen. Cardio helpt om adrenaline en cortisol sneller af te breken.

✔️ Je activeert ontspanningshormonen. Denk aan endorfine (je natuurlijke feelgood stofje) en serotonine (rust en tevredenheid).

✔️ Je kalmeert je zenuwstelsel. Je schakelt van het sympathisch zenuwstelsel (actiestand) naar het parasympathisch zenuwstelsel (ruststand).

✔️ Je hoofd komt tot rust. Door ritmisch te bewegen, geef je je brein minder ruimte om te piekeren. Veel HSP merken na het sporten dat hun hoofd lichter aanvoelt.

Het is geen magie. Het is biologie.

“Omdat HSP gevoeliger zijn voor stress, maken ze vaker stresshormonen aan zoals adrenaline. Als je die opgebouwde spanning niet kwijt kunt, blijft je lichaam in een soort ‘aan’-stand. Door cardio te doen, geef je die spanning een uitlaatklep: je lichaam kan de stresshormonen sneller afvoeren, en je zenuwstelsel komt weer in balans. Daardoor voel je je na het sporten vaak rustiger, lichter en helderder in je hoofd.”

“Maar ik ben al zo moe…”

Veel HSP zeggen: “Ja maar… ik ben al zo moe. Ik heb geen energie om te sporten.” En dat snap ik. Je móet ook niet intensief gaan trainen als je al uitgeput bent. Maar precies daarom is het belangrijk om te gaan bewegen — op een manier die bij jou past.
Je hoeft niet te gaan rennen. Begin met 20 minuten stevig wandelen buiten. Zet een podcast op, loop een rondje in het park of dans door je woonkamer. Alles wat je hartslag omhoog brengt, telt.
Kleine moeite, groot effect.
En weet: het hoeft niet perfect. Liever drie keer per week een halfuurtje lichte cardio dan één keer per maand een uitputtende sportsessie.

Ontspannen als HSP? Zet je lichaam aan het werk

Cardio helpt je bij:

Beter slapen
 Omdat je je lichaam helpt de ‘aan’-stand los te laten.

Minder piekeren
 Beweging kalmeert je prefrontale cortex (het deel dat blijft malen).

Meer energie overdag
 Omdat je lichaam beter leert schakelen tussen inspanning en ontspanning.

Sneller herstellen van overprikkeling
 Je verwerkt prikkels letterlijk sneller en voelt je emotioneel stabieler.

Stress verminderen door sporten: werkt het echt?

Ja. Er is veel wetenschappelijk onderzoek dat de positieve impact van cardio op stress en stemming onderbouwt. Studies tonen aan dat aerobe beweging (zoals wandelen of fietsen) leidt tot een daling in cortisol en een stijging in BDNF (een stofje dat helpt bij hersenherstel)³. Ook wordt je hartslagvariabiliteit (HRV) beter — wat een belangrijke graadmeter is voor hoe goed je met stress omgaat⁴.

Daarnaast zijn er talloze ervaringsverhalen van HSP die merken dat ze na het sporten:

– helderder kunnen denken
– rustiger ademen
– zich lichter en stabieler voelen
– en beter grenzen kunnen voelen én aangeven

Wat werkt voor jou?

Er is geen gouden formule. De ene HSP gaat lekker op hardlopen, de ander voelt zich top na 45 minuten zwemmen. Wat belangrijk is: kies iets wat je volhoudt. Iets wat je niet uitput, maar oplaadt.

Tip: Plan het in je week zoals je ook je coachsessies bij ons plant. Geef hier prioriteit aan. Zie het als onderhoud voor je zenuwstelsel en dus je mentale én fysieke gezondheid.

Denk niet: “ik moet sporten.”
Maar denk: “ik geef mijn lichaam de kans om spanning los te laten en te herstellen van de dag.”

Die shift in denken maakt álles anders.

Tot slot

Als je merkt dat je vaak gespannen bent, veel piekert of slecht slaapt, kijk dan eens eerlijk naar hoe vaak je beweegt. Je hoeft geen sportfanaat te worden om stress te verminderen als HSP. Maar regelmatige cardio, op jouw manier, kan een wereld van verschil maken in hoe je je voelt.

Wil je hier eens over sparren, of heb je het gevoel dat je hoofd structureel voller is dan goed voor je is? We denken graag met je mee. In onze coachtrajecten helpen we je niet alleen om je gevoeligheid beter te begrijpen, maar ook om praktische routines op te bouwen die je écht ondersteunen — zoals de juiste vorm van beweging.

Je bent niet te gevoelig. Je hebt gewoon andere dingen nodig om goed te kunnen functioneren.

Bronnen

  1. Acevedo, B. P., et al. (2014). The Highly Sensitive Brain: fMRI evidence for increased neural responses to affective pictures in high-sensitivity individuals. Brain and Behavior, 4(5), 580–594.
  2. McEwen, B. S. (2007). Physiology and neurobiology of stress and adaptation: central role of the brain. Physiological Reviews, 87(3), 873–904.
  3. Cotman, C. W., & Berchtold, N. C. (2002). Exercise: a behavioral intervention to enhance brain health and plasticity. Trends in Neurosciences, 25(6), 295–301.
  4. Ernst, G. (2017). Heart-rate variability—More than heart beats? Frontiers in Public Health, 5, 240.

 

/door

Van overvol hoofd naar innerlijke rust – mijn HSP ervaringsverhaal

Er wordt me door coachees regelmatig gevraagd naar ‘mijn HSP ervaringsverhaal’. “Wanneer kwam jij erachter hoogsensitief te zijn?, Hoe was het voor jou voor je gespecialiseerd was in hoogsensitiviteit? Hoe heb jij jouw pad van persoonlijke ontwikkeling en groei afgelegd?”. Daar is zoveel over te vertellen, dus vond ik het tijd om mijn ervaringen eens op een rijtje te zetten. Lees je mee?

Waarom ik geloof dat het leven voor HSP ook makkelijk kan zijn

In 2010 kwam ik voor het eerst in aanraking met coaching. Ik was begin twintig en voelde me… tja, vol. Vol van emoties die ik niet goed kwijt kon. Ik was vaak moe, snel overprikkeld en vond het lastig om écht te ontspannen. De kleinste dingen konden me raken: een opmerking, een sfeer in een ruimte, of het verdriet van iemand anders. Alles kroop mijn systeem in.

Aan het eind van de dag had ik vaak nog maar één remedie: op de bank ploffen met een aflevering Grey’s Anatomy en even goed uithuilen. Daarna was ik leeg, maar ook opgelucht.

Ik dacht toen vooral: ik ben gewoon wat emotioneler dan anderen. Van hoogsensitiviteit had ik nog nooit gehoord. Pas tijdens mijn coachopleiding – een paar jaar later – kwam de term vaker voorbij. Het kwartje viel. Of eigenlijk: een hele rits kwartjes.

Niet alleen over mijn gevoeligheid, maar ook over hoe mijn lichaam en emoties samenwerken. Ik ontdekte dat mijn klachten en struggles niet raar waren, maar juist logisch – als je gevoelig bent voor prikkels en weinig tools hebt om daarmee om te gaan.

Het zat er altijd al in

Als ik terugkijk, was het er natuurlijk als kind ook al overduidelijk. Mijn moeder vertelde dat ik als baby begon te huilen zodra een onbekend gezicht boven de kinderwagen hing, of als een hond blafte. Harde geluiden vond ik eng, en ik schrok om het minste of geringste.

Ik huilde veel. En voelde alles intens – en uitte dat ook intens: hard huilen, hard gillen, hard lachen.

Ook had ik als kind een enorme behoefte aan rust en regelmaat. Als ik niet genoeg slaap kreeg, was mijn lontje op. Dan kon ik niets meer hebben.

Tegelijkertijd was ik sociaal en zorgzaam. Ik voelde feilloos aan wat er in de groep speelde, wilde voor iedereen zorgen, en voelde me verantwoordelijk voor het welzijn van anderen. Mooie eigenschappen – maar ook intens om te dragen als kind.

Van inzicht naar actie

Mijn eerste coach liet me zien hoe lichaam en emotie samenwerken. Dat mijn vermoeidheid, gespannen schouders of buikpijn geen toeval waren, maar signalen. En dat ik keuzes had.

Ik kon leren begrenzen. Mijn energie bewaken. Mezelf minder verantwoordelijk maken voor alles en iedereen.

Ik dook erin. In 2010 startte ik een driejarige coachopleiding bij het HOC in Amersfoort. In 2014 startte ik mijn praktijk: Color Your Life. Omdat ik geloofde – en nog steeds geloof – dat het leven niet zwaar hóéft te zijn, ook niet als je gevoelig bent.

Want: als ik het kan, kan jij het ook!

Hoogsensitief zijn is niet ‘te veel’ zijn

Lang dacht ik dat ik te veel was. Te gevoelig. Te snel geraakt. Te moe. Inmiddels weet ik: ik voel gewoon veel. En dat is geen zwakte, maar een kracht. Tenminste – als je weet hoe je ermee omgaat.

Nee, ik word niet meer overspoeld door elk gevoel dat voorbijkomt. En ja, ik raak nog weleens overprikkeld – maar niet meer zo hard als vroeger. Ik herken het nu eerder én weet wat ik nodig heb om te herstellen.

Drie belangrijke inzichten die mij hebben geholpen:

  • Ik hoef me niet alles aan te trekken.
  • De emoties of meningen van een ander zijn niet van mij.
  • Meer aandacht voor mezelf = minder gevoelig voor wat er buiten mij gebeurt.

Dat betekent overigens niet dat ik me afsluit. Juist niet. Ik kies alleen bewuster waar ik mijn energie aan geef. En dat voelt als vrijheid.

Ik heb prikkels óók nodig

Wat ik ook lang niet wist: dat er zoiets bestaat als een hoogsensitieve persoon die óók op zoek is naar prikkels. [Lees daarover meer in de artikelen HSP versus HSP HSS | verschillen en overeenkomsten, Overprikkeld en onderprikkeld tegelijkertijd: kan dat?] Naar afwisseling, naar intensiteit, naar nieuwe ervaringen. En dat dat gewoon kan samengaan. Ik dus.

Ik houd totaal niet van herhaling. Drie keer naar dezelfde speeltuin met mijn kids en ik krijg al de kriebels. Maar een nieuwe plek ontdekken met ze? Dan stroomt de energie weer. Ik hou van reizen, van festivals, van kunst of muziek die me diep raakt. Van vrienden die verrassend zijn, van onverwachte wendingen in gesprekken. Ik kijk zelden twee keer dezelfde film. Nieuwe projecten en avonturen houden me scherp en levend.

Tegelijkertijd weet ik ook: hoe meer ik in die intensiteit duik, hoe belangrijker het is dat ik daarna weer écht oplaad. Dus ik leef een beetje in uitersten: hard genieten en hard ontspannen. Mijn lijf is daarin mijn belangrijkste kompas geworden. Ik voel steeds beter welke prikkels me voeden, en welke me leegtrekken. Die balans vinden – daar zit voor mij de sleutel.

De kracht van mijn werk – voor mij én de ander

In mijn werk als coach is mijn sensitiviteit een enorme kracht. Ik voel snel wat er speelt, stem makkelijk af, en luister écht – zonder oordeel. Ik zie hoe cliënten groeien, soms dwars door het ongemak heen. Het geeft me zóveel voldoening om te zien hoe iemand stap voor stap weer regie pakt over zijn of haar leven. En dat vervult me met trots. Ik voel me dan echt zo’n trotse moeder gans, haha!

Mijn vak houdt me tegelijkertijd scherp. Ik leer elke dag van mijn cliënten, reflecteer op mezelf en blijf met veel interesse de wetenschappelijke ontwikkelingen rondom hoogsensitiviteit volgen.

Ook in het moederschap komt mijn gevoeligheid goed van pas. Ik merk de kleine signalen van mijn kinderen snel op. Al bots ik natuurlijk ook weleens tegen mijn eigen grenzen aan. Maar ook daar geldt: hoe beter ik voor mezelf zorg, hoe fijner ik er kan zijn voor een ander.

Weg met de HSP-mythe

Wat ik belangrijk vind om te zeggen: hoogsensitiviteit hoeft je leven niet te beperken. Ik trek het bijvoorbeeld slecht als mensen zeggen: “Ik ben hoogsensitief, dus ik kan niet naar verjaardagen.” Natuurlijk mag je kiezen waar je energie van krijgt. Maar HSP zijn betekent niet dat je aan de zijlijn hoeft te leven.

Sterker nog: het leven als HSP kan intens mooi zijn. Je maakt dingen dieper mee, voelt meer, en kunt ook intenser genieten – als je weet hoe je goed voor jezelf zorgt. Dat gun ik echt iedereen.

Tot slot

Ik hoop dat mijn HSP ervaringsverhaal je iets heeft gebracht. Misschien herkenning. Misschien rust. Misschien het gevoel: hé, ik ben niet de enige. Misschien zelfs een beetje hoop of motivatie. Dat zou ik helemaal te gek vinden.

En als jij op een punt staat waarop je denkt: ik wil het anders, maar ik weet niet hoe – weet dan dat je welkom bent. Bij Color Your Life begeleiden we je op een nuchtere en praktische manier, met oog voor wie jij bent. Laten we samen ontdekken hoe jij jouw sensitiviteit als kracht kunt inzetten.

/door
HSP HSS hoogsensitief sensatiezoekerPhoto by Unervi González on Unsplash

Hoogsensitief en toch dol op prikkels: herken jij jezelf hierin?

Wanneer je aan hoogsensitiviteit denkt, denk je waarschijnlijk aan iemand die snel overprikkeld raakt, behoefte heeft aan rust en liever voorspelbaarheid dan avontuur kiest. Maar wat als je juist geniet van drukte, nieuwe ervaringen en adrenaline, én je toch ook merkt dat je sneller uitgeput bent dan anderen? Dan is de kans groot dat je een hoogsensitieve prikkelzoeker bent, ook wel: HSP met HSS-kenmerken.

Wil je meer weten over hoogsensitiviteit in het algemeen? Lees dan ons artikel over wat hoogsensitiviteit precies is.

Wat is een HSP met HSS-kenmerken?

Als HSP verwerk je prikkels diepgaand, voel je stemmingen haarfijn aan, en raak je sneller overprikkeld dan gemiddeld. Als HSS (High Sensation Seeker) daarentegen heb je juist een sterke behoefte aan nieuwe, intense ervaringen en prikkels. Hoewel deze twee eigenschappen tegengesteld lijken, komen ze geregeld voor. Uit onderzoek blijkt namelijk dat ongeveer 30% van de HSP ook prikkelzoekende kenmerken vertoont.

Deze combinatie kan zorgen voor een intern spanningsveld: aan de ene kant wil je rust en overzicht, aan de andere kant word je diepongelukkig van te veel voorspelbaarheid en mis je uitdaging. Alsof je met één voet op het gaspedaal staat en tegelijkertijd op de rem trapt.

Kenmerken van een HSP HSS

Saskia Klaaysen beschrijft in haar boek Prikkels bijten niet! vier kenmerken van een prikkelzoekende HSP:

  1. Fysieke sensatiezoeker: je houdt van het ervaren van een fysieke kick, bijvoorbeeld bij extreme sporten (zoals bungeejumpen), sporten met een fysieke uitdaging (zoals bergbeklimmen of skiën) of fysieke snelheid (zoals hard rijden op een motor, of in een auto).
  2. Nieuwsgierig en leergierig: je houdt van variatie en nieuwe omgevingen.
  3. Snel verveeld: je wordt onrustig als dingen te voorspelbaar of saai zijn.
  4. Ontremming: je kunt jezelf verliezen in het najagen van prikkels soms ten koste van je energie en vind het interessant om nieuwe ervaringen op te doen en/of te experimenteren op gebied van alcohol, drugs en seks.

Tegelijkertijd lijken HSP-HSS vaak creatief te zijn in het vinden van manieren om uitdaging te combineren met hun behoefte aan herstel. En herkent deze specifieke groep zich minder in de stereotype HSP-beschrijving. Dit alles kan zorgen voor verwarring of zelfs twijfel aan je hoogsensitiviteit.

Uitdagingen die vaak terugkomen bij HSP HSS

  • Balans vinden: je wilt avontuur, maar raakt snel overprikkeld.
  • Zelftwijfel: je herkent je maar deels in de HSP-profielen en denkt misschien: “Ben ik dan wel echt hoogsensitief?”
  • Omgeving snapt het niet: mensen begrijpen niet hoe je zó gevoelig kunt zijn én tegelijkertijd de eerste bent die op een podium staat of een ticket naar Zuid-Amerika boekt.

Wat helpt?

  • Kies je prikkels bewust. Prikkels zijn niet de vijand, maar wel iets om slim mee om te gaan. Plan je avonturen zó dat er ruimte is voor herstel achteraf.
  • Creëer een flexibele structuur. Je hoeft niet in een strak schema te leven, maar een beetje houvast helpt om jezelf niet voorbij te rennen.
  • Luister naar je lijf. Vaak geeft je lichaam eerder dan je hoofd aan dat het tijd is om gas terug te nemen. Hoe beter en eerder je de subtiele signalen van je lijf kunt opmerken, hoe sneller je ernaar kunt handelen.
  • Wees open naar je omgeving. Vertel hoe het voor jou werkt. Daarmee vergroot je het begrip, en voorkom je dat mensen je bestempelen als grillig of tegenstrijdig.

Ervaringsverhaal: Lisa

Lisa (32) is marketingprofessional en herkende zich lange tijd maar deels in de beschrijvingen van een hoogsensitief persoon. Ze voelde inderdaad veel, dacht diep na en raakte snel overprikkeld. Maar, tegelijkertijd had ze ook een enorme drang naar reizen, festivals en avontuur. Pas toen ze las over het HSP-HSS profiel viel het kwartje. Nu begreep ze niet alleen waarom ze soms overprikkeld raakt, maar ook waarom ze zich soms zo ónderprikkeld kan voelen. Ze begon haar agenda anders in te delen, communiceerde duidelijker met haar omgeving, en vond eindelijk een ritme waarin ze haar volle zelf kon zijn.

En nu jij

Als je jezelf herkent in dit profiel, weet dan: je bent niet raar of tegenstrijdig. Je hebt gewoon een brein dat op meerdere fronten gevoelig is. Door je behoeften serieus te nemen, er woorden aan te geven en er slim mee om te gaan, kun je je gevoeligheid én je drang naar avontuur/prikkels/verandering allebei tot hun recht laten komen.

Wil je hier eens samen over sparren of ontdekken hoe jij jouw unieke combinatie beter kunt benutten? Plan hieronder gerust een vrijblijvend kennismakingsgesprek met ons in.

/door