Berichten

Er wordt me door coachees regelmatig gevraagd naar ‘mijn HSP ervaringsverhaal’. “Wanneer kwam jij erachter hoogsensitief te zijn?, Hoe was het voor jou voor je gespecialiseerd was in hoogsensitiviteit? Hoe heb jij jouw pad van persoonlijke ontwikkeling en groei afgelegd?”. Daar is zoveel over te vertellen, dus vond ik het tijd om mijn ervaringen eens op een rijtje te zetten. Lees je mee?

Waarom ik geloof dat het leven voor HSP ook makkelijk kan zijn

In 2010 kwam ik voor het eerst in aanraking met coaching. Ik was begin twintig en voelde me… tja, vol. Vol van emoties die ik niet goed kwijt kon. Ik was vaak moe, snel overprikkeld en vond het lastig om écht te ontspannen. De kleinste dingen konden me raken: een opmerking, een sfeer in een ruimte, of het verdriet van iemand anders. Alles kroop mijn systeem in.

Aan het eind van de dag had ik vaak nog maar één remedie: op de bank ploffen met een aflevering Grey’s Anatomy en even goed uithuilen. Daarna was ik leeg, maar ook opgelucht.

Ik dacht toen vooral: ik ben gewoon wat emotioneler dan anderen. Van hoogsensitiviteit had ik nog nooit gehoord. Pas tijdens mijn coachopleiding – een paar jaar later – kwam de term vaker voorbij. Het kwartje viel. Of eigenlijk: een hele rits kwartjes.

Niet alleen over mijn gevoeligheid, maar ook over hoe mijn lichaam en emoties samenwerken. Ik ontdekte dat mijn klachten en struggles niet raar waren, maar juist logisch – als je gevoelig bent voor prikkels en weinig tools hebt om daarmee om te gaan.

Het zat er altijd al in

Als ik terugkijk, was het er natuurlijk als kind ook al overduidelijk. Mijn moeder vertelde dat ik als baby begon te huilen zodra een onbekend gezicht boven de kinderwagen hing, of als een hond blafte. Harde geluiden vond ik eng, en ik schrok om het minste of geringste.

Ik huilde veel. En voelde alles intens – en uitte dat ook intens: hard huilen, hard gillen, hard lachen.

Ook had ik als kind een enorme behoefte aan rust en regelmaat. Als ik niet genoeg slaap kreeg, was mijn lontje op. Dan kon ik niets meer hebben.

Tegelijkertijd was ik sociaal en zorgzaam. Ik voelde feilloos aan wat er in de groep speelde, wilde voor iedereen zorgen, en voelde me verantwoordelijk voor het welzijn van anderen. Mooie eigenschappen – maar ook intens om te dragen als kind.

Van inzicht naar actie

Mijn eerste coach liet me zien hoe lichaam en emotie samenwerken. Dat mijn vermoeidheid, gespannen schouders of buikpijn geen toeval waren, maar signalen. En dat ik keuzes had.

Ik kon leren begrenzen. Mijn energie bewaken. Mezelf minder verantwoordelijk maken voor alles en iedereen.

Ik dook erin. In 2010 startte ik een driejarige coachopleiding bij het HOC in Amersfoort. In 2014 startte ik mijn praktijk: Color Your Life. Omdat ik geloofde – en nog steeds geloof – dat het leven niet zwaar hóéft te zijn, ook niet als je gevoelig bent.

Want: als ik het kan, kan jij het ook!

Hoogsensitief zijn is niet ‘te veel’ zijn

Lang dacht ik dat ik te veel was. Te gevoelig. Te snel geraakt. Te moe. Inmiddels weet ik: ik voel gewoon veel. En dat is geen zwakte, maar een kracht. Tenminste – als je weet hoe je ermee omgaat.

Nee, ik word niet meer overspoeld door elk gevoel dat voorbijkomt. En ja, ik raak nog weleens overprikkeld – maar niet meer zo hard als vroeger. Ik herken het nu eerder én weet wat ik nodig heb om te herstellen.

Drie belangrijke inzichten die mij hebben geholpen:

  • Ik hoef me niet alles aan te trekken.
  • De emoties of meningen van een ander zijn niet van mij.
  • Meer aandacht voor mezelf = minder gevoelig voor wat er buiten mij gebeurt.

Dat betekent overigens niet dat ik me afsluit. Juist niet. Ik kies alleen bewuster waar ik mijn energie aan geef. En dat voelt als vrijheid.

Ik heb prikkels óók nodig

Wat ik ook lang niet wist: dat er zoiets bestaat als een hoogsensitieve persoon die óók op zoek is naar prikkels. [Lees daarover meer in de artikelen HSP versus HSP HSS | verschillen en overeenkomsten, Overprikkeld en onderprikkeld tegelijkertijd: kan dat?] Naar afwisseling, naar intensiteit, naar nieuwe ervaringen. En dat dat gewoon kan samengaan. Ik dus.

Ik houd totaal niet van herhaling. Drie keer naar dezelfde speeltuin met mijn kids en ik krijg al de kriebels. Maar een nieuwe plek ontdekken met ze? Dan stroomt de energie weer. Ik hou van reizen, van festivals, van kunst of muziek die me diep raakt. Van vrienden die verrassend zijn, van onverwachte wendingen in gesprekken. Ik kijk zelden twee keer dezelfde film. Nieuwe projecten en avonturen houden me scherp en levend.

Tegelijkertijd weet ik ook: hoe meer ik in die intensiteit duik, hoe belangrijker het is dat ik daarna weer écht oplaad. Dus ik leef een beetje in uitersten: hard genieten en hard ontspannen. Mijn lijf is daarin mijn belangrijkste kompas geworden. Ik voel steeds beter welke prikkels me voeden, en welke me leegtrekken. Die balans vinden – daar zit voor mij de sleutel.

De kracht van mijn werk – voor mij én de ander

In mijn werk als coach is mijn sensitiviteit een enorme kracht. Ik voel snel wat er speelt, stem makkelijk af, en luister écht – zonder oordeel. Ik zie hoe cliënten groeien, soms dwars door het ongemak heen. Het geeft me zóveel voldoening om te zien hoe iemand stap voor stap weer regie pakt over zijn of haar leven. En dat vervult me met trots. Ik voel me dan echt zo’n trotse moeder gans, haha!

Mijn vak houdt me tegelijkertijd scherp. Ik leer elke dag van mijn cliënten, reflecteer op mezelf en blijf met veel interesse de wetenschappelijke ontwikkelingen rondom hoogsensitiviteit volgen.

Ook in het moederschap komt mijn gevoeligheid goed van pas. Ik merk de kleine signalen van mijn kinderen snel op. Al bots ik natuurlijk ook weleens tegen mijn eigen grenzen aan. Maar ook daar geldt: hoe beter ik voor mezelf zorg, hoe fijner ik er kan zijn voor een ander.

Weg met de HSP-mythe

Wat ik belangrijk vind om te zeggen: hoogsensitiviteit hoeft je leven niet te beperken. Ik trek het bijvoorbeeld slecht als mensen zeggen: “Ik ben hoogsensitief, dus ik kan niet naar verjaardagen.” Natuurlijk mag je kiezen waar je energie van krijgt. Maar HSP zijn betekent niet dat je aan de zijlijn hoeft te leven.

Sterker nog: het leven als HSP kan intens mooi zijn. Je maakt dingen dieper mee, voelt meer, en kunt ook intenser genieten – als je weet hoe je goed voor jezelf zorgt. Dat gun ik echt iedereen.

Tot slot

Ik hoop dat mijn HSP ervaringsverhaal je iets heeft gebracht. Misschien herkenning. Misschien rust. Misschien het gevoel: hé, ik ben niet de enige. Misschien zelfs een beetje hoop of motivatie. Dat zou ik helemaal te gek vinden.

En als jij op een punt staat waarop je denkt: ik wil het anders, maar ik weet niet hoe – weet dan dat je welkom bent. Bij Color Your Life begeleiden we je op een nuchtere en praktische manier, met oog voor wie jij bent. Laten we samen ontdekken hoe jij jouw sensitiviteit als kracht kunt inzetten.

Herken je dat gevoel: overweldigd zijn én je tegelijk vervelen? Als je hoogsensitief bent, met een grote behoefte aan prikkels (HSP HSS en/of Hoogbegaafd), ben je waarschijnlijk wel eens tegen deze vreemde paradox aangelopen. Hoe kan dat, en belangrijker nog: wat kun je eraan doen?

De High Sensation Seeker

Laten we eerst even teruggaan naar wat HSS betekent.

Heb je mijn eerdere artikel hierover al gelezen? In Hoogsensitief en toch dol op prikkels leg ik uitgebreid uit wat ‘HSS zijn’ precies inhoudt.

Als je een High Sensation Seeker bent, heb je een sterke drang naar nieuwe indrukken en intense ervaringen. Maar tegelijkertijd verlang je ook naar rust, overzicht en kalmte. Die combinatie kan flink botsen, alsof je met één voet op het gaspedaal staat en met de andere op de rem trapt. Dit gevoel kan zich afwisselen, de ene dag heb je meer behoefte aan rust, de andere dag verlang je meer naar actie. Maar soms gebeurt het allebei tegelijk: je voelt je overprikkeld en verveeld. Wat dan?

Overprikkeling en onderprikkeling

Allereerst is het belangrijk om te weten dat overprikkeling en onderprikkeling twee heel verschillende dingen lijken, maar dat ze zich vaak op soortgelijke manieren uiten. Bijvoorbeeld door middel van stress, angst, slapeloosheid, heftige emoties en vermoeidheid. Daardoor kan het moeilijk te herkennen zijn of je nou met overprikkeling of onderprikkeling te maken hebt. Om het onderscheid te kunnen begrijpen is het nodig om te weten dat er verschillende soorten prikkels zijn.

Vier soorten prikkels

Je kunt prikkels grofweg onderverdelen in vier categorieën:

– Zintuiglijk (licht, geluid, geur, aanraking)

– Sociaal (interactie, groepsdynamiek)

– Mentaal (denkwerk, inspiratie, uitdagingen)

– Lichamelijk (beweging, inspanning, spanning)

Dit kan betekenen dat je bijvoorbeeld overprikkeld bent op de sociale prikkel, terwijl je op de mentale prikkel onderprikkeld bent. En wanneer je niet weet dat je zowel over- als onderprikkeld bent, loop je het risico om een van de twee te gaan verergeren. Symptomen van onderprikkeling lijken namelijk vaak op overprikkeling. Zo geeft het lichaam bij onderprikkeling ook een stressreactie af. Het gevolg: je gaat bijvoorbeeld rust nemen, terwijl je juist positieve mentale prikkels nodig hebt. Als je hier te lang mee doorgaat, kun je zelfs in een negatieve spiraal raken en in een depressie en/of burn-out of bore-out belanden.

Leer jezelf kennen

Het is dan ook superbelangrijk dat je jezelf goed leert kennen, zodat je daarmee de signalen van overprikkeling en onderprikkeling sneller herkent.

Een mooie opdracht is dan ook om het volgende schema voor jezelf te maken.

Opdracht Overprikkeld en onderprikkeld zijn herkennen

  1. Maak een tabel met drie rijen en twee kolommen, zoals hieronder.
  2. Schrijf in de tweede kolom op welke signalen jouw lichaam je geeft bij overprikkeling en onderprikkeling.
    Wat voel je fysiek? Wat voel je mentaal? Wat doet het met je stemming? Wat doet het met je concentratie? Etc. Probeer al enigszins verschil te gaan zien tussen de twee soorten prikkeling.
  3. Schrijf nu in de tweede kolom op wat je behoefte is op het moment dat je overprikkeld bent en wanneer je onderprikkeld bent. Wat heb jij op dat moment nodig om je weer goed te voelen? Kijk ook naar de vier soorten prikkels zoals hierboven genoemd. Heb je behoefte aan rust, of juist aan inspiratieprikkels? Heb je behoefte aan lichamelijke inspanning of aan juist mentale uitdaging? Etc.
SituatieSignalenBehoeften
Overprikkeling–          Ik voel me… moe (uitgeput)

–          Ik voel me… opgejaagd

–          Ik voel me… neerslachtig

–          ‘Het glas is halfleeg’

–          Mijn lontje is kort

–          Ik ervaar druk op de borst

–          Etc.

–         Slapen

–         Een lege agenda

–        

 

Onderprikkeling–          Ik voel me… moe (lamlendig)

–          Ik voel me… mentaal ‘leeg’

–          Ik voel me… onrustig

–          Ik voel me… ontevreden

–          Mijn lontje is kort

–          Ik voel me… chagrijnig

–          Etc.

–         Mentale uitdaging

–         Creativiteit

–         Sociale interactie

–         Zingeving

–         …

Door het maken van deze opdracht zul je sneller de signalen van je lichaam gaan herkennen én heb je al van tevoren een plan gemaakt hoe je zo snel mogelijk weer kunt herstellen.

Je ontdekt wanneer en van welke prikkels je overvoerd raakt, en wat je nodig hebt om op te laden en te ontladen. Maar ook welke prikkels jou de juiste energie geven, zodat je onderprikkeling kunt voorkomen. Als je dat weet, kun je meer balans vinden en beter voor jezelf zorgen. Je hoeft dan niet te kiezen tussen gas geven of remmen, maar leert schakelen op jouw tempo.

Ondersteuning

Loop je hierin vast en kun je wel wat ondersteuning gebruiken? In onze praktijk helpen we mensen zoals jij om weer grip te krijgen op de balans tussen prikkels en rust. Hieronder kun je een vrijblijvend kennismakingsgesprek inplannen.

Meer lezen over overprikkeling? Het boek Prikkels bijten niet! van Saskia Klaaysen is een aanrader.

HSP & overprikkeld, de symptomen - foto

Wist je dat bijna de helft van de hoogsensitieve personen aangeeft minimaal één keer per dag overprikkeld te raken op het werk? Puur en alleen op het werk, dan kijken we dus nog niet eens naar de thuis situatie. Schrikbarend! Overprikkeling is dan ook een van de meest gehoorde klachten bij HSP.

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling, of je overprikkeld voelen, betekent dat er op zo’n moment meer prikkels bij je binnen komen dan er verwerkt kunnen worden. Het voelt alsof er een soort error in je hoofd ontstaat. In een eerder artikel refereerde ik ook al eens naar de super toepasselijke quote van het Twitteraccount @LCaffeinated:

“My mind is like my internet browser. 19 tabs open with 3 of them frozen and I have no idea where the music is coming from.”

Symptomen van overprikkeld zijn als HSP

Die chaos en error in je hoofd zijn wellicht al herkenbaar voor je in tijden van overprikkeling. Het is één van de makkelijkst te herkennen symptomen van overprikkeling, maar er zijn nog een heleboel meer klachten waaraan je overprikkeling kunt herkennen:

Lichamelijke symptomen van overprikkeld zijn

  • Hoofdpijn
  • Hartkloppingen
  • Vermoeidheid
  • Gespannen spieren (denk aan: nek-, rug-, kaakklachten)
  • Ruis in je oren
  • Lichtflitsen in je zicht

Mentale symptomen van overprikkeld zijn

  • Een ‘vol hoofd’ hebben, niet meer goed kunnen nadenken
  • Je onrustig voelen
  • Je niet meer kunnen concentreren

Emotionele klachten van overprikkeling

  • Prikkelbaar reageren, een kort lontje hebben
  • Je neerslachtig en/of machteloos voelen
  • Emotioneel zijn, snel(ler) huilen
  • Negatieve gedachten hebben
  • (Meer) moeite hebben met slapen
  • Jezelf terug willen trekken

Het is belangrijk om op tijd iets aan je overprikkeling te doen. Hoe langer de overprikkeling aanhoudt, hoe meer klachten je kunt krijgen. Langdurige overprikkeling kan dan ook leiden tot heftige situaties. En daarnaast: hoe sneller je aan herstel begint, hoe korter je herstel duurt.

Symptomen bij langdurige overprikkeling

  • Overspannenheid
  • Burn-out
  • Slaapproblemen
  • Depressie
  • Angststoornissen

Overprikkeling voorkomen | tips

Al die klachten, daar word je waarschijnlijk niet vrolijk van. Dus, laten we eens kijken naar hoe je overprikkeling kunt voorkomen en wat je er aan kunt doen wanneer je er toch last van hebt.

Tips om overprikkeling te voorkomen

  1. Herken de signalen Je lichaam geeft heel de dag signalen af. Dat kunnen lichamelijke signalen zijn zoals pijntjes, spanning, kriebels, etc. Maar ook emotionele signalen zoals boosheid, angst, verdriet of enthousiasme. Besef dat elk signaal waardevolle informatie bevat. Luister naar de signalen en handel er naar.
  1. Herken en respecteer je grenzen Je lichaam is de beste graad meter, jij weet het beste waar jouw grenzen liggen en wanneer ze bereikt zijn. Luister dus goed naar de signalen van je lichaam, herken je grenzen en handel er naar vóórdat ze bereikt zijn.
  1. Stop met vergelijken Wij mensen willen van nature ergens bij horen, daarom vergelijken we onszelf met anderen en passen we ons aan om nog beter ‘in de groep te vallen’. Maar, dat continue vergelijken is ook heel vermoeiend, er is namelijk altijd iemand die anders is dan jij. En daardoor focus je al snel alleen op de dingen die anders, of, niet goed zouden zijn. De ander is niet de graadmeter voor hoe ‘het zou moeten zijn’. Jij bent jouw eigen graadmeter.
  1. Kom in contact met gelijkgestemden Omring jezelf met mensen die hetzelfde als jij in elkaar zitten. Daardoor wordt het makkelijker jezelf te begrijpen en te zien dat je niet alleen bent. Doe bijvoorbeeld eens mee met het HSP cafe en ontmoet andere hoogsensitieve personen.
  1. Vertrouw op jezelf Vertrouw erop dat jij het beste weet en voelt wat jij nodig hebt. Een ander kan jou dat niet vertellen. Luister daarom altijd eerst naar je eigen gevoel en behoeften wanneer je een keuze maakt, en probeer je iets minder van de mening, goed bedoelde adviezen en voorbeelden van anderen aan te trekken. Gebruik anderen als inspiratie, niet als voorbeeld om naar te leven.

 

Banner Kennismakingsgesprek coaching groen_large

Herstellen van overprikkeling | tips

Toch overprikkeld geraakt? Een aantal tips om je te helpen je overprikkeling te verminderen:

  • Slapen. Zorg dat je voldoende slaap krijgt. Lukt het niet om te slapen? Probeer dan in ieder geval te rusten. Rust en slaap zorgt er namelijk voor dat je brein de prikkels kan verwerken.
  • Ga in bad of neem een douche, water kan je het gevoel geven echt even alles los te kunnen laten en van je af te spoelen.
  • Doe een activiteit ‘met je handen’, zoals tuinieren, kleuren, knutselen. Het haalt je uit je hoofd en brengt je in je lijf. Daarnaast geef je op deze manier je hoofd iets te doen en kun je niet gaan piekeren.
  • Mediteer
  • Ga wandelen (en doe het rustig aan!)
  • Sport kan ook helpen, afhankelijk van hoe heftig je overprikkeling is. Doe het rustig aan en luister goed naar je lichaam.
  • Doe een ademhalingsoefening. Een aantal keer goed doorademen (4 tellen in, 1 tel vast, 7 tellen uit) geeft je lichaam het signaal dat er geen gevaar is, waardoor het beter kan ontspannen.

Verder lezen?

Lees nog meer over overprikkeling, de symptomen en het herstel hiervan in een van de andere artikelen:

Wil je door ons begeleid worden? Meld je dan aan voor een HSP coaching of Life coaching traject. Of kijk eens naar de online HSP training waarbij ik je help overprikkeling te voorkomen, je leert wat jouw hoogsensitiviteit nu precies inhoudt en hoe jij van je sensitiviteit een kwaliteit maakt!  

Bronnen

Hoogsensitief.nl