Berichten

zelfzorg routine voor HSP om overprikkeling te verminderenPhoto by Alisa Anton on Unsplash

Self care voor HSP: zo bouw je een routine die overprikkeling voorkomt

Veel hoogsensitieve personen kennen het wel: je voelt dat je overprikkeld raakt, neemt je voor om meer aan self care te doen… en toch schiet het er steeds bij in. Of je probeert van alles, maar het voelt niet echt als iets dat je structureel helpt.

Wat vaak ontbreekt, is geen motivatie (want daar zit het probleem bij HSP écht niet), maar een manier die écht aansluit bij jou en je sensitiviteit.

Self care voor HSP gaat namelijk niet alleen over rust nemen. Het gaat erom dat je leert herkennen wanneer je overloopt, dat je overprikkeling eerder signaleert, spanning op tijd loslaat én jezelf bewust geeft wat je nodig hebt om in balans te blijven.

Waarom standaard self-care tips vaak niet werken bij HSP

Misschien heb je het al eens geprobeerd: mediteren, een bad nemen, minder op je telefoon… en toch bleef je spanning voelen. Dat komt omdat veel adviezen te algemeen zijn.

Als HSP verwerk je prikkels diepgaander. Dat betekent dat:

  • je systeem sneller ‘vol’ raakt
  • je meer tijd nodig hebt om te ontladen
  • en dat subtiele prikkels tijdens je self care (zoals sfeer, geluid of energie van anderen) óók impact hebben

Juist daarom is het belangrijk om daar óók rekening mee te houden. Zo creëer je een self care routine die echt werkt voor jou: eentje die je niet alleen helpt ontspannen, maar je ook helpt om overprikkeling te verminderen.

Merk je dat je ondanks alles wat je probeert toch overprikkeld blijft? Dan speelt er vaak meer dan alleen te weinig rust nemen. In dit artikel lees je waardoor overprikkeling bij HSP ontstaat en waarom het zo lastig kan zijn om eruit te komen.

Zo bouw je een self care routine die wél werkt voor HSP

Een van de valkuilen bij self care is dat het voelt als nóg iets op je to do-lijst. En laten we eerlijk zijn: die lijst is vaak al lang genoeg.

Daarom werkt self care alleen als het geen extra taak wordt, maar een vanzelfsprekend onderdeel van je dag. Net zoals tandenpoetsen of douchen — iets wat je doet omdat het goed voelt en bij je hoort.

Zorg er daarom voor dat jouw self care routine:

  • klein is (5–15 minuten)
  • een vast ritme heeft (liefst dagelijks of meerdere keren per week)
  • aansluit bij wat jij nodig hebt

Heel helpend is om vaste momenten op je dag aan te houden. Bijvoorbeeld:

  • een korte check-in in de ochtend
  • een ontprikkelmoment na werk
  • een reflectiemoment aan het einde van je dag

Juist die herhaling geeft je zenuwstelsel voorspelbaarheid. En voorspelbaarheid zorgt voor rust en ontspanning.

Ontspanning voor HSP via je zintuigen

Goed om te onthouden: jouw zintuigen zijn niet alleen een bron van overprikkeling, maar juist ook een ingang naar ontspanning.

Als je ze bewust inzet, kun je jezelf helpen om sneller tot rust te komen én voorkom je dat overprikkeling zich opbouwt. Juist dat preventieve stuk is een belangrijk onderdeel van self care voor HSP.

Denk bijvoorbeeld aan:

Zien

Zachte verlichting, kaarslicht of een opgeruimde ruimte geven direct meer rust in je hoofd.

Horen

Rustige muziek, stilte of natuurgeluiden helpen je om prikkels te verminderen.

Voelen

Een warme douche, een zachte trui of een verzwaringsdeken helpen je om weer in je lichaam te zakken.

Ruiken

Geuren zoals lavendel of sandelhout kunnen een kalmerend effect hebben.

Proeven

Bewust een kop thee of koffie drinken en daar echt even bij stilstaan, kan al een klein maar krachtig rustmoment zijn.

Het gaat er niet om dat je alles tegelijk doet, maar dat je jouw antwoord ontdekt op de vraag: wat helpt mij om spanning los te laten? En dat kan ook door inspanning te verrichten! Lees daarover verder in het artikel “Waarom cardio helpt om stress te verminderen”.

Hoe self care voor HSP er in de praktijk uit kan zien

Om het concreet te maken, een paar voorbeelden van hoe self care er in het dagelijks leven uit kan zien:

Rustig je dag beginnen

Door ’s ochtends 10–15 minuten eerder op te staan dan de rest van het huishouden en te mediteren, start je je dag met een rustig en ‘leeg’ hoofd. Juist omdat het nog stil is in huis, lukt het beter om je aandacht bij jezelf te houden en heb je geen last van de energie van anderen.

Een bewust moment onder de douche

Gebruik een geur die je prettig vindt en sta een paar seconden stil bij wat je ruikt en voelt. Zo maak je van een automatisch moment een kort oplaadmoment.
Tip: zelf gebruik ik de douchegels van Kneipp, omdat ze natuurlijke geuren gebruiken en vrij zijn van microplastics.

Een zachte start van je werkdag
Na de ochtendspits niet meteen door naar je werk, maar eerst een kop koffie of thee op een rustige plek. Even zitten, niks hoeven. Daardoor begin je je werkdag met meer energie in plaats van dat je al “aan” staat. HSP hebben meer rustmomenten nodig en haast kost vaak veel energie, dus gun jezelf deze rustige start.

Wekelijks reflecteren
Door één keer per week te reflecteren en een paar korte vragen te beantwoorden, krijg je meer inzicht in wat wel en niet voor je werkt. Dat helpt je om bewuster keuzes te maken, in plaats van door te gaan op de automatische piloot.
Zelf beantwoord ik elke zondag een paar reflectievragen in mijn Chapters dagboek van Vertelis. Door dit te koppelen aan een bestaand moment, blijft het makkelijk vol te houden.

Van losse self care momenten naar minder overprikkeling

Self care wordt pas echt krachtig als het geen losse actie meer is, maar een vast onderdeel van je dag.

Dat vraagt ook iets van je:

  • jezelf serieus nemen in wat je nodig hebt
  • signalen van overprikkeling eerder herkennen
  • en niet pas ingrijpen als je al leeg bent, maar eerder op de rem gaan

Juist daar zit voor veel HSP de grootste winst.

Een kleine uitnodiging

Sta eens stil bij je eigen self care routine.

  • Op welk moment van de dag voel jij de meeste spanning?
  • Wat zou een klein, haalbaar moment zijn om daar iets in te doen?
  • En welke vorm van ontspanning helpt jou écht?

Je hoeft het niet perfect te doen. Als je begint met iets kleins dat bij je past, ga je vanzelf merken wat werkt — en wat niet.

Merk je dat je blijft terugvallen in overprikkeling of moeite hebt om goed voor jezelf te zorgen? Dan kan het helpend zijn om hier samen naar te kijken in een coachtraject. Zodat je niet alleen weet wat je nodig hebt, maar het ook echt gaat toepassen in je dagelijks leven.

Plan hieronder gerust een kennismakingsgesprek in en ontdek wat voor jou kan werken.

/door
foto bij artikel: stress verminderen als HSP. Persoon in beweging op de trap.Photo by Bruno Nascimento on Unsplash
,

Waarom cardio je helpt stress verminderen als HSP

Als hoogsensitief persoon merk je waarschijnlijk dat stress zich sneller opbouwt in je lichaam én langer blijft hangen. Maar wist je dat juist cardio een van de meest doeltreffende manieren is om stress te verminderen als HSP? In dit artikel lees je waarom cardio zo goed werkt voor gevoelige mensen — en hoe je het op een haalbare manier in je dagelijkse routine kunt verwerken.

Mentaal én fysiek ontspannen door te bewegen

Ben je snel overprikkeld? Merk je dat je hoofd vaak aan blijft staan na een drukke dag? Of dat je in bed nog hele gesprekken aan het herkauwen bent terwijl je eigenlijk wilt slapen? [Lees ook: Eerste hulp bij overprikkeling].

Als HSP neem je veel prikkels op en verwerk je alles diep. Dat maakt je gevoelig voor stress — en dus is het extra belangrijk om goed te leren ontladen en stress te verminderen als HSP. Eén van de meest effectieve, maar vaak vergeten manieren om dat te doen? Regelmatige cardio training. Het helpt je direct bij stress verminderen als HSP. En nee, daarmee bedoel ik niet per se drie keer per week op een spinfiets zwoegen. Cardio betekent simpelweg: bewegen waardoor je hartslag omhoog gaat. Denk aan stevig wandelen, joggen, dansen, fietsen, zwemmen. Alles wat je bloed sneller laat stromen.

Beweging bij overprikkeling HSP: waarom het zo belangrijk is

Hoogsensitieve personen verwerken informatie diepgaander en reageren sterker op prikkels. Zo zit hun zenuwstelsel in elkaar. Onderzoek toont ook aan dat bij HSP bepaalde hersengebieden actiever zijn bij stress, zoals de amygdala en de insula¹. En dat betekent: meer gevoel, meer nadenken, meer spanning.

Bij stress maakt je lichaam stresshormonen aan, zoals adrenaline en cortisol². Die hormonen zijn bedoeld om je in actie te krijgen. Vluchten, vechten, iets dóen. Maar wat doen veel mensen tegenwoordig bij stress? Die blijven juist stil zitten. Op de bank. Op het werk. In hun hoofd.

En daar zit het probleem.

Je lijf staat in actie-modus, maar jij zit stil. Die opgebouwde spanning krijgt geen uitlaatklep. Je lichaam wil bewegen, ontladen, iets doen met de adrenaline die rondpompt. En als dat niet gebeurt, blijft die spanning in je systeem zitten. Resultaat: je voelt je opgejaagd, gestrest, moe maar ‘aan’.

Stress verminderen als HSP: waarom cardio wél werkt

Hier komt cardio in beeld. Want zodra je in beweging komt, geef je je lichaam precies wat het nodig heeft: een fysieke uitweg voor de spanning die zich heeft opgebouwd. Je zet letterlijk stress om in beweging.

✔️ Je verbrandt stresshormonen. Cardio helpt om adrenaline en cortisol sneller af te breken.

✔️ Je activeert ontspanningshormonen. Denk aan endorfine (je natuurlijke feelgood stofje) en serotonine (rust en tevredenheid).

✔️ Je kalmeert je zenuwstelsel. Je schakelt van het sympathisch zenuwstelsel (actiestand) naar het parasympathisch zenuwstelsel (ruststand).

✔️ Je hoofd komt tot rust. Door ritmisch te bewegen, geef je je brein minder ruimte om te piekeren. Veel HSP merken na het sporten dat hun hoofd lichter aanvoelt.

Het is geen magie. Het is biologie.

“Omdat HSP gevoeliger zijn voor stress, maken ze vaker stresshormonen aan zoals adrenaline. Als je die opgebouwde spanning niet kwijt kunt, blijft je lichaam in een soort ‘aan’-stand. Door cardio te doen, geef je die spanning een uitlaatklep: je lichaam kan de stresshormonen sneller afvoeren, en je zenuwstelsel komt weer in balans. Daardoor voel je je na het sporten vaak rustiger, lichter en helderder in je hoofd.”

“Maar ik ben al zo moe…”

Veel HSP zeggen: “Ja maar… ik ben al zo moe. Ik heb geen energie om te sporten.” En dat snap ik. Je móet ook niet intensief gaan trainen als je al uitgeput bent. Maar precies daarom is het belangrijk om te gaan bewegen — op een manier die bij jou past.
Je hoeft niet te gaan rennen. Begin met 20 minuten stevig wandelen buiten. Zet een podcast op, loop een rondje in het park of dans door je woonkamer. Alles wat je hartslag omhoog brengt, telt.
Kleine moeite, groot effect.
En weet: het hoeft niet perfect. Liever drie keer per week een halfuurtje lichte cardio dan één keer per maand een uitputtende sportsessie.

Ontspannen als HSP? Zet je lichaam aan het werk

Cardio helpt je bij:

Beter slapen
 Omdat je je lichaam helpt de ‘aan’-stand los te laten.

Minder piekeren
 Beweging kalmeert je prefrontale cortex (het deel dat blijft malen).

Meer energie overdag
 Omdat je lichaam beter leert schakelen tussen inspanning en ontspanning.

Sneller herstellen van overprikkeling
 Je verwerkt prikkels letterlijk sneller en voelt je emotioneel stabieler.

Stress verminderen door sporten: werkt het echt?

Ja. Er is veel wetenschappelijk onderzoek dat de positieve impact van cardio op stress en stemming onderbouwt. Studies tonen aan dat aerobe beweging (zoals wandelen of fietsen) leidt tot een daling in cortisol en een stijging in BDNF (een stofje dat helpt bij hersenherstel)³. Ook wordt je hartslagvariabiliteit (HRV) beter — wat een belangrijke graadmeter is voor hoe goed je met stress omgaat⁴.

Daarnaast zijn er talloze ervaringsverhalen van HSP die merken dat ze na het sporten:

– helderder kunnen denken
– rustiger ademen
– zich lichter en stabieler voelen
– en beter grenzen kunnen voelen én aangeven

Wat werkt voor jou?

Er is geen gouden formule. De ene HSP gaat lekker op hardlopen, de ander voelt zich top na 45 minuten zwemmen. Wat belangrijk is: kies iets wat je volhoudt. Iets wat je niet uitput, maar oplaadt.

Tip: Plan het in je week zoals je ook je coachsessies bij ons plant. Geef hier prioriteit aan. Zie het als onderhoud voor je zenuwstelsel en dus je mentale én fysieke gezondheid.

Denk niet: “ik moet sporten.”
Maar denk: “ik geef mijn lichaam de kans om spanning los te laten en te herstellen van de dag.”

Die shift in denken maakt álles anders.

Tot slot

Als je merkt dat je vaak gespannen bent, veel piekert of slecht slaapt, kijk dan eens eerlijk naar hoe vaak je beweegt. Je hoeft geen sportfanaat te worden om stress te verminderen als HSP. Maar regelmatige cardio, op jouw manier, kan een wereld van verschil maken in hoe je je voelt.

Wil je hier eens over sparren, of heb je het gevoel dat je hoofd structureel voller is dan goed voor je is? We denken graag met je mee. In onze coachtrajecten helpen we je niet alleen om je gevoeligheid beter te begrijpen, maar ook om praktische routines op te bouwen die je écht ondersteunen — zoals de juiste vorm van beweging.

Je bent niet te gevoelig. Je hebt gewoon andere dingen nodig om goed te kunnen functioneren.

Bronnen

  1. Acevedo, B. P., et al. (2014). The Highly Sensitive Brain: fMRI evidence for increased neural responses to affective pictures in high-sensitivity individuals. Brain and Behavior, 4(5), 580–594.
  2. McEwen, B. S. (2007). Physiology and neurobiology of stress and adaptation: central role of the brain. Physiological Reviews, 87(3), 873–904.
  3. Cotman, C. W., & Berchtold, N. C. (2002). Exercise: a behavioral intervention to enhance brain health and plasticity. Trends in Neurosciences, 25(6), 295–301.
  4. Ernst, G. (2017). Heart-rate variability—More than heart beats? Frontiers in Public Health, 5, 240.

 

/door
Overprikkeld en onderprikkeld stress signalen, symptomen en behoeftenPhoto by Giorgio Trovato on Unsplash
,

Overprikkeld en onderprikkeld tegelijkertijd: kan dat?

Herken je dat gevoel: overweldigd zijn én je tegelijk vervelen? Als je hoogsensitief bent, met een grote behoefte aan prikkels (HSP HSS en/of Hoogbegaafd), ben je waarschijnlijk wel eens tegen deze vreemde paradox aangelopen. Hoe kan dat, en belangrijker nog: wat kun je eraan doen?

De High Sensation Seeker

Laten we eerst even teruggaan naar wat HSS betekent.

Heb je mijn eerdere artikel hierover al gelezen? In Hoogsensitief en toch dol op prikkels leg ik uitgebreid uit wat ‘HSS zijn’ precies inhoudt.

Als je een High Sensation Seeker bent, heb je een sterke drang naar nieuwe indrukken en intense ervaringen. Maar tegelijkertijd verlang je ook naar rust, overzicht en kalmte. Die combinatie kan flink botsen, alsof je met één voet op het gaspedaal staat en met de andere op de rem trapt. Dit gevoel kan zich afwisselen, de ene dag heb je meer behoefte aan rust, de andere dag verlang je meer naar actie. Maar soms gebeurt het allebei tegelijk: je voelt je overprikkeld en verveeld. Wat dan?

Overprikkeling en onderprikkeling

Allereerst is het belangrijk om te weten dat overprikkeling en onderprikkeling twee heel verschillende dingen lijken, maar dat ze zich vaak op soortgelijke manieren uiten. Bijvoorbeeld door middel van stress, angst, slapeloosheid, heftige emoties en vermoeidheid. Daardoor kan het moeilijk te herkennen zijn of je nou met overprikkeling of onderprikkeling te maken hebt. Om het onderscheid te kunnen begrijpen is het nodig om te weten dat er verschillende soorten prikkels zijn.

Vier soorten prikkels

Je kunt prikkels grofweg onderverdelen in vier categorieën:

– Zintuiglijk (licht, geluid, geur, aanraking)

– Sociaal (interactie, groepsdynamiek)

– Mentaal (denkwerk, inspiratie, uitdagingen)

– Lichamelijk (beweging, inspanning, spanning)

Dit kan betekenen dat je bijvoorbeeld overprikkeld bent op de sociale prikkel, terwijl je op de mentale prikkel onderprikkeld bent. En wanneer je niet weet dat je zowel over- als onderprikkeld bent, loop je het risico om een van de twee te gaan verergeren. Symptomen van onderprikkeling lijken namelijk vaak op overprikkeling. Zo geeft het lichaam bij onderprikkeling ook een stressreactie af. Het gevolg: je gaat bijvoorbeeld rust nemen, terwijl je juist positieve mentale prikkels nodig hebt. Als je hier te lang mee doorgaat, kun je zelfs in een negatieve spiraal raken en in een depressie en/of burn-out of bore-out belanden.

Leer jezelf kennen

Het is dan ook superbelangrijk dat je jezelf goed leert kennen, zodat je daarmee de signalen van overprikkeling en onderprikkeling sneller herkent.

Een mooie opdracht is dan ook om het volgende schema voor jezelf te maken.

Opdracht Overprikkeld en onderprikkeld zijn herkennen

  1. Maak een tabel met drie rijen en twee kolommen, zoals hieronder.
  2. Schrijf in de tweede kolom op welke signalen jouw lichaam je geeft bij overprikkeling en onderprikkeling.
    Wat voel je fysiek? Wat voel je mentaal? Wat doet het met je stemming? Wat doet het met je concentratie? Etc. Probeer al enigszins verschil te gaan zien tussen de twee soorten prikkeling.
  3. Schrijf nu in de tweede kolom op wat je behoefte is op het moment dat je overprikkeld bent en wanneer je onderprikkeld bent. Wat heb jij op dat moment nodig om je weer goed te voelen? Kijk ook naar de vier soorten prikkels zoals hierboven genoemd. Heb je behoefte aan rust, of juist aan inspiratieprikkels? Heb je behoefte aan lichamelijke inspanning of aan juist mentale uitdaging? Etc.
SituatieSignalenBehoeften
Overprikkeling–          Ik voel me… moe (uitgeput)

–          Ik voel me… opgejaagd

–          Ik voel me… neerslachtig

–          ‘Het glas is halfleeg’

–          Mijn lontje is kort

–          Ik ervaar druk op de borst

–          Etc.

–         Slapen

–         Een lege agenda

–         …

 

Onderprikkeling–          Ik voel me… moe (lamlendig)

–          Ik voel me… mentaal ‘leeg’

–          Ik voel me… onrustig

–          Ik voel me… ontevreden

–          Mijn lontje is kort

–          Ik voel me… chagrijnig

–          Etc.

–         Mentale uitdaging

–         Creativiteit

–         Sociale interactie

–         Zingeving

–         …

Door het maken van deze opdracht zul je sneller de signalen van je lichaam gaan herkennen én heb je al van tevoren een plan gemaakt hoe je zo snel mogelijk weer kunt herstellen.

Je ontdekt wanneer en van welke prikkels je overvoerd raakt, en wat je nodig hebt om op te laden en te ontladen. Maar ook welke prikkels jou de juiste energie geven, zodat je onderprikkeling kunt voorkomen. Als je dat weet, kun je meer balans vinden en beter voor jezelf zorgen. Je hoeft dan niet te kiezen tussen gas geven of remmen, maar leert schakelen op jouw tempo.

Ondersteuning

Loop je hierin vast en kun je wel wat ondersteuning gebruiken? In onze praktijk helpen we mensen zoals jij om weer grip te krijgen op de balans tussen prikkels en rust. Hieronder kun je een vrijblijvend kennismakingsgesprek inplannen.

Meer lezen over overprikkeling? Het boek Prikkels bijten niet! van Saskia Klaaysen is een aanrader.

/door
Herstelmomenten HSP, hersteltijd hoogsensitieve personen,Credits: icons8 team via unsplash
,

Herstelmomenten voor HSP: verschillende opties

We weten: Hoogsensitieve personen hebben een verhoogde gevoeligheid voor prikkels en verwerken die prikkels diepgaand. Hiervoor gebruiken ze letterlijk meer breingebieden dan iemand die niet hoogsensitief is. (Interessant!) En wanneer iets inspanning kost zal er ook herstel plaats moeten vinden. Hier komt de term ‘hersteltijd’ om de hoek kijken. Welke herstelmomenten voor HSP zijn er eigenlijk? En waarom is het zo belangrijk? Lees snel verder!

Diepe verwerking en HSP hersteltijd

Je kan je misschien wel voorstellen dat die diepe verwerking zoals hierboven beschreven best wel wat vraagt van de hersenen van een HSP. Het kost bijvoorbeeld meer tijd én meer energie. En omdat een HSP ook méér prikkels ervaart, vraagt dat nóg meer inspanning – en dus energie.

Daarom zijn herstelmomenten gedurende de dag dan ook essentieel voor HSP om overprikkeling te voorkomen. Overprikkeling is namelijk niets anders dan: te veel prikkels over een bepaalde periode voor de hersenen om te verwerken.

Voldoende hersteltijd gedurende de dag voorkomt dat je ’s avonds uitgeput op de bank ploft. Je houdt daardoor gedurende de dag meer energie over, met als gevolg dat je veel meer plezier in je leven gaat hebben!

Voorbeelden van herstelmomenten voor HSP

Het bewust plannen van rustmomenten helpt dus stress te verminderen en balans te behouden. Hieronder een aantal voorbeelden van verschillende opties om herstelmomenten in te bouwen in het dagelijkse leven.

Korte pauzes gedurende de dag

Als HSP doe je er goed aan om meerdere korte pauzes in te lassen tijdens je werkdag. Deze pauzes hoeven niet lang te zijn – vijf tot tien minuten kan al voldoende zijn. Gebruik deze tijd om bewust te ademen, even te wandelen, of gewoon stil te zitten zonder prikkels. Dit helpt je zenuwstelsel tot rust te brengen, prikkels die je hebt op gedaan te verwerken en zorgt ervoor dat je weer opgeladen aan de slag kunt.

Natuurwandeling

De natuur heeft een kalmerend en ontspannend effect op het zenuwstelsel van HSP. Een wandeling in het park, bos, of langs het water kan je helpen om te aarden en tot rust te komen. Het fysieke bewegen in een rustige omgeving vermindert stresshormonen en het voelen van de elementen zoals wind en kou brengt je weer wat meer in je lijf.

Meditatie en ademhalingsoefeningen

Meditatie en bewuste ademhaling zijn effectieve manieren om herstelmomenten in te lassen. Ze kalmeren het zenuwstelsel, verlagen je hartslag en helpen je weer in balans te komen. Enkele minuten per dag kunnen een groot verschil maken in hoe je je voelt. Liever vaker en kort, dan minder vaak en lang.

Creatieve ontspanning

Voor veel HSP is creatieve expressie een krachtig middel om te ontladen. Denk hierbij aan tekenen, schilderen, schrijven of muziek maken. Dit soort activiteiten helpen je om je emoties te verwerken en geven tegelijkertijd ontspanning en voldoening.

Sensorische rust

Soms hebben HSP behoefte aan volledige rust zonder enige vorm van stimulatie. Dit kan betekenen dat je even de lichten dimt, geluiden minimaliseert, en je terugtrekt in een rustige kamer. Dit soort sensorische rustmomenten geven je de kans om echt te ontladen en de constante prikkelverwerking te onderbreken.

Powernap

Voor sommigen kan een korte powernap van 10 tot 20 minuten wonderen doen. Het geeft je brein even de kans om te resetten, wat ervoor zorgt dat je je daarna verfrist voelt. Let wel op dat een powernap niet te lang duurt, want dit kan je slaapritme verstoren.

Mindful movement

Lichte beweging, zoals yoga of tai chi, biedt een manier om fysiek actief te zijn zonder de stress en adrenaline van intensieve training. Het focussen op langzame, bewuste bewegingen kan helpen om zowel lichaam als geest tot rust te brengen, terwijl je tegelijkertijd je flexibiliteit en kracht onderhoudt.

Afsluitende gedachte

Het inbouwen van herstelmomenten bij HSP is cruciaal om energiek en veerkrachtig te blijven. Door verschillende technieken uit te proberen en te ontdekken wat voor jou het beste werkt, kun je deze momenten integreren in je dagelijkse routine. Je wilt dan ook dat het niet voelt als iets waar je de hele tijd aan moet denken, maar dat het onderdeel is van je leefstijl. In plaats van gehaast door de dag te gaan zorg je ervoor dat je regelmatig even rustig aan doet zodat je je hersenen verwerkingstijd geeft en je je zowel op de lange als op de korte termijn energiek voelt!

Sensitiviteit hoeft dus geen obstakel te zijn, maar is juist een kracht wanneer je goed voor jezelf zorgt! Ik geloof oprecht: het leven als HSP is intens leuk. En ook als HSP kan het leven licht, luchtig en energiek aanvoelen!

/door
HSP burn-out werk - werknemers op de werkvloer - Color Your Life HSP coaching Life coachingPhoto by Jason Goodman on Unsplash

Meer kans op burn-out voor HSP

Uit onderzoek van onder andere Esther Bergsma bleek dat 57% van de Nederlandse HSP een burn-out heeft, of heeft gehad. 57%! Dat is méér dan 1 op 2 hoogsensitieve personen! En dat terwijl het percentage over de totale Nederlandse bevolking ‘maar’ rond de 19% ligt. Internationaal loopt het percentage HSP dat één of meerdere burn-outs heeft gehad overigens nog hoger op, tot wel 75%! Hoe komt het dat zoveel HSP burn-out raken? En hoe voorkom je het?

HSP als waardevolle medewerker

Hoogsensitieve werknemers zijn een aanwinst voor elk bedrijf. Ze zijn goed in hun werk, ze verbinden graag met collega’s en zijn sterk afgestemd op de emoties en behoeften van de mensen om hen heen. Ze kunnen zich goed inleven én ze willen graag anderen helpen. Bovendien zijn HSP sneller én accurater in het uitvoeren van werkzaamheden door hun oog voor detail.

Stressgevoelig systeem

Maar, die betere presentaties en kwaliteiten (zorgvuldigheid, oog voor detail, grote geheel kunnen overzien, creatief, analytisch denkvermogen, hoog inlevingsvermogen, groot verantwoordelijkheidsgevoel, grote hang naar maatschappelijke betrokkenheid, etc.) kosten hoogsensitieve personen ook iets. HSP zijn na het uitvoeren van werk vaak vermoeider en ervaren meer stress dan niet-HSP. En omdat het systeem van HSP stressgevoelig is, ervaren ze ook vaker langdurige stress. Dat is vervelend omdat langdurige stress precies hetgeen is wat tot een burn-out kan leiden.

Banner Kennismakingsgesprek coaching groen_large

Stressfactoren

Dus, HSP zijn gevoeliger voor stress. Maar, waardoor raken HSP dan gestrest?

Uitmuntende prestaties

HSP zijn, nog meer dan anderen, gericht op goed presteren. We leggen de lat hoog en vragen daardoor veel van onszelf. Dit leidt tot uitmuntende prestaties, maar kan ons ook veel energie kosten.

Optimale-optie-ambitie

Daarnaast willen we het niet alleen voor onszelf, maar voor iedereen goed doen. Hierdoor wringen we onszelf in bochten waardoor we het ons er vaak niet makkelijker op maken en gaan we geregeld over onze eigen grenzen.

Overprikkeling

HSP raken door de hoeveelheid prikkels die zij op doen vaker overprikkeld. 44% van de hoogsensitieve mensen geeft aan dagelijks(!) overprikkeld te raken door werk. En daar zit ‘overprikkeld raken door privé situaties’ dus nog niet eens bij in.

Rechtvaardigheidsgevoel

HSP hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Dat is een fantastische kwaliteit die ervoor zorgt dat we het voor iedereen goed willen doen, maar dit kan ook nog wel eens teleurstellingen met zich meebrengen die we soms lastig vinden los te laten.

Gericht op de externe omgeving

Veel hoogsensitieve personen zijn voornamelijk gericht op hun externe omgeving en vergeten daarmee stil te staan bij hun interne leefwereld waardoor ze hun eigen behoeften niet (op tijd) vervullen. Ook hier betekent het dat we over onze eigen grenzen gaan, wat vaak ten kostte gaat van onze rust en energiebalans.

Te weinig rust

HSP nemen te weinig rust. Meer stress ervaren na een gebeurtenis of even kort over je eigen grenzen gaan is geen probleem an sich. Als je daarna maar weer voldoende rust (ook wel: hersteltijd) neemt. Maar, veel hoogsensitieve personen doen dat niet. Soms omdat ze zich over-verantwoordelijk voelen, of hetzelfde patroon aan willen houden als collega’s; en soms ook gewoon omdat ze zich er simpelweg niet bewust van zijn dat ze meer rust nodig hebben dan een collega die dezelfde taak uitvoert.
Toch is het wel belangrijk dat elke HSP (en werkgever) zich hier van bewust is. Als je als werknemer niet voldoende rust neemt, dan bouwt de vermoeidheid en stress zich op wat op den duur kan resulteren in overspannenheid of burn-out.

Voorkom dat je als HSP burn-out raakt

Door je bewust te worden van wat jij nodig hebt kun je langdurige stress en daarmee burn-out voorkomen. Nog een aantal tips:

  • Neem genoeg hersteltijd! 64% van de HSP zegt te weinig rust te nemen. Zorg ervoor dat jij dit wel doet.
  • Sta stil bij jouw behoeften. Wat heb jij nodig om een fijne werkplek te ervaren?
  • Geef je grenzen aan! Veel HSP geven niet of veel te laat hun grenzen aan waardoor ze veel sneller overprikkeld raken.
  • Stop met vergelijken. Kijk niet naar wat een ander nodig heeft, maar kijk naar wat voor jou werkt.
  • Weest je bewust van je stressniveau. Vraag jezelf geregeld af hoe hoog het is en wat jij op dat moment nodig hebt om het weer omlaag te brengen.

Meer lezen over hoe om te gaan met je hoogsensitiviteit op de werkvloer? Bekijk het artikel Tips voor HSP op de werkvloer of download het gratis eBook: Omgaan met hoogsensitiviteit op de werkvloer.

 

Wil je door ons begeleid worden? Meld je dan aan voor een HSP coaching of Life coaching traject. Of kijk eens naar de online HSP training waarbij ik je help overprikkeling te voorkomen, je leer wat jouw hoogsensitiviteit nu precies inhoudt en hoe jij van je sensitiviteit een kwaliteit maakt!

 

Bron: Hoogsensitief.nl

/door
Kwaliteiten van HSP | HSP en werk
,

Kwaliteiten van hoogsensitieve werknemers

Hoogsensitieve werknemers zijn een aanwinst voor elk bedrijf

In een eerder artikel schreef ik dat 57% van de HSP in hun leven een of meerdere burn-outs meemaken. Shocking cijfers! Zowel voor de HSP die in de burn-out terecht komt, als voor de werkgever bij wie de HSP in dienst is. Dat doet de vraag rijzen, “waarom zou je – met die cijfers in je achterhoofd – als werkgever überhaupt een HSP in dienst willen nemen?”. Gelukkig kan ik over dat antwoord héél lang schrijven. Hoogsensitiviteit brengt namelijk ontzettend veel kwaliteiten met zich mee die je niet zo snel bij de gemiddelde werknemer terug vindt.

Kwaliteiten van HSP op werk

Omdat een hoogsensitief persoon meer prikkels binnenkrijgt en deze prikkels diepgaand verwerkt bezit een HSP een schat aan informatie. Dat zorgt voor een heel bijzonder profiel aan kwaliteiten en voorkeuren. Een aantal voorbeelden van de kwaliteiten van HSP:

  • HSP verbinden graag met collega’s. En door hun sensitiviteit hebben ze vaak als een van de eersten door wie wel en niet lekker in zijn vel zit waardoor ze goed kunnen inspelen op de behoeften en emoties van anderen. Dat zorgt voor een hecht en betrokken team!
  • Bovendien zijn HSP sneller én accurater in het uitvoeren van werkzaamheden door hun oog voor detail.
  • Hoogsensitieve personen zijn vaak loyale werknemers waar je op kunt bouwen.
  • HSP zijn ook creatief in denken en doen. Dat uit zich bijvoorbeeld in zaken als vormgeving, maar ook in hun probleem oplossend vermogen.
  • Hooggevoelige werknemers hebben een sterk ontwikkeld analytisch vermogen. In combinatie met hun opmerkzaamheid kunnen ze snel verbanden leggen en denken zij vaak al een aantal stappen vooruit. HSP kun je dus goed inzetten bij het maken van strategische keuzes!
  • Dankzij hun sensitiviteit zijn hooggevoelige professionals in staat een goede werksfeer neer te zetten en kunnen ze vaak met iedereen overweg.
  • Daarnaast willen ze graag hun werk goed doen, leggen ze de lat hoog en geven ze niet snel op.

Ook zijn ze…

  • zorgvuldig;
  • betrokken;
  • leergierig en innovatief.

En daarnaast hebben ze ook nog…

  • oog voor detail;
  • een hoog inlevingsvermogen;
  • een groot verantwoordelijkheidsgevoel;
  • én hang naar maatschappelijke betrokkenheid.

Héél veel redenen om een HSP in je team te willen hebben dus!

Banner Kennismakingsgesprek coaching groen_large

Kansen voor de werkgever én werknemer

En ja, die kans op overspannenheid of burn-out blijft. Zowel bij niet-HSP als bij HSP. En dat voorkomen is een verantwoordelijkheid die voor een groot deel bij de werknemer zelf ligt. Maar, daar kun je als leidinggevende of werkgever wel in ondersteunen.

De belangrijkste sleutel ligt hier in het leren kennen van de behoeften van de werknemer. Dat is voor zowel de werknemer als de werkgever belangrijk. Een aantal tips:

  • Voorkom een overload aan prikkels. Zorg voor een prettige werkomgeving waarin de werknemer niet of nauwelijks afgeleid wordt en daarmee meer focus kan houden. Lees ook: de 18 meest overprikkelende situaties op werk.
  • Spring in op de kwaliteiten die de werknemer met zich meebrengt en benut deze gezamenlijk zoveel mogelijk. Een HSP zal nóg meer voldoening uit haar werk halen zodra zij ziet dat haar werk van betekenis is. En dat komt vervolgens weer ten goede aan de kwaliteit van het werk!
  • Belangrijk om te onthouden is dat de hoogsensitieve talenten alleen écht volledig ingezet kunnen worden als alle randvoorwaarden volgens de werknemer zelf passend zijn. Dan gaat het om: omgeving, taken, vrijheid, verantwoordelijkheid, mindset én arbeidsvoorwaarden. Kijk dus samen aan welke knoppen je kunt draaien om de werknemer nog beter tot zijn recht te laten komen.
  • Hoogsensitieve personen vinden het fijn wanneer ze het gevoel krijgen écht gezien te worden. Zorg als werkgever dat je je personeel betrekt, vraag om hun mening en luister oprecht. Zodra de HSP voelt dat je dit meent en ze zich gezien voelen zullen ze zich nóg meer verbonden voelen met jou en het bedrijf. En dat ziet je vervolgens weer terug in de bedrijfsresultaten!

Kwaliteiten van HSP: een steuntje in de rug

En lopen jullie toch nog tegen een aantal obstakels die ervoor zorgen dat overprikkeling of stressklachten terug blijven komen? Neem gerust vrijblijvend contact op om te kijken waar we je kunnen helpen. Met regelmaat maken we offertes voor zakelijke klanten en zorgen we ervoor dat de werknemer weer met veel energie en een gevoel van veerkracht en eigenaarschap naar het werk terug keert! Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek voor meer informatie, of stuur een e-mail en we nemen z.s.m. contact op.

Meer informatie over werk en hoogsensitiviteit

Wil je meer lezen over de kwaliteiten van HSP, of over hoogsensitiviteit op de werkvloer? Bekijk dan eens onderstaande artikelen of download een van de gratis eBooks.

 

Bronnen: HSPenwerk.nl

/door
HSP overprikkeld op het werk - HSP coach en life coach bij Color Your Life

Overprikkeld op het werk

In dit blog kon je lezen dat bijna de helft van de hoogsensitieve mensen elke dag één of meerdere keren overprikkeld raakt op werk. Wat is hier nu precies de oorzaak van? Ik dook voor je in de details.

Onderzoek

Uit onderzoek onder 1500 HSP komt een duidelijk overzicht van taken en omgevingsfactoren die men het meest als overprikkelend ervaart. Interessant genoeg staan op plaats 1 tot en met 8 bijna alleen maar sociale situaties die overprikkelend zijn. Alleen ‘veel geluiden’ staat daar met 74% nog tussen.

Waardoor raakt een HSP overprikkeld op het werk?

  1. Slechte sfeer                                    –           93%
  2. Weten dat er geroddeld wordt    –           74%
  3. Onenigheid met leidinggevende –           74%
  4. Veel geluiden                                  –           74%
  5. Zelf ruzie met collega                    –           72%
  6. Ruzie van andere collega’s           –           72%
  7. Slecht humeur collega                  –           69%
  8. Slecht humeur leidinggevende   –           69%

En pas op nummer 9 komen we de eerste overprikkelende taak tegen.

  1. Veel telefoontjes krijgen                 –           62%
  2. Veel taken tegelijk moeten doen   –           61%
  3. Kritiek                                                 –           56%
  4. Veel collega’s in een ruimte            –           55%
  5. Slecht humeur klanten/patiënten –           48%
  6. Veel mails moeten afhandelen       –           48%
  7. Collega’s horen praten                     –           46%
  8. Een presentatie geven                      –           42%
  9. Een vergadering leiden                    –           40%
  10. Deadline halen                                   –           39%

Banner Kennismakingsgesprek coaching groen_large

Veel tegelijk

De eerst genoemde taak in het lijstje “Waardoor raak je overprikkeld op je werk?” is “veel telefoontjes krijgen”. 62% zegt daarvan overprikkeld te raken. “Veel taken tegelijk moeten doen” wordt even vaak genoemd. Dat dit de twee vaakst genoemde overprikkelende taken op werk zijn is niet verrassend, lees hieronder verder waardoor dat komt.

Schakelen

Als we met veel verschillende taken tegelijk bezig zijn vraagt dat heel veel schakelen van ons brein. Omdat ons brein elke taak apart intensief benaderd en verwerkt kost dat onze hersenen heel veel energie. Méér energie dan dat een niet-HSP kost.

>> Bouw dus regelmatig schakel- en hersteltijd in tussen taken om je herenen de tijd te geven alles te verwerken en weer op te laden.

 

“Wist je trouwens dat wanneer HSP en niet-HSP dezelfde taak uitvoeren, er bij HSP veel meer hersengebieden actief zijn dan bij niet-hoogsensitieve personen?”

 

Omdat HSP elke taak (lees: prikkel) diepgaand verwerken kan er maar een beperkt aantal taken tegelijk uitgevoerd worden. Veel hooggevoelige personen voelen zich dan ook opgejaagd en sneller overprikkeld wanneer ze veel tegelijk moeten doen.

>> Stop dus met multi-tasken. Veel rustiger is het voor je brein om taak voor taak zaken af te werken.

Van overprikkeling naar langdurige stress, lichamelijke klachten en burn-out

Overprikkeld raken is voor niemand leuk. Uiteindelijk kun je er op zowel fysiek, mentaal als emotioneel niveau klachten van ondervinden. En hoe langer de overprikkeling aanhoudt hoe ernstiger de klachten zullen worden. Zo heeft 57% van de HSP een of meerdere burn-outs (t.o.v. gem. 19% v.d. gemiddelde NLse bevolking). Belangrijk dus dat je weet wat bij jou voor overprikkeling zorgt, dat je het aan kunt voelen komen en dat je weet wat te doen wanneer je toch overprikkeld raakt.

Eerste hulp bij overprikkeling

Lees meer over wat te doen bij overprikkeling en hoe je overprikkeling zo goed mogelijk kunt voorkomen in het blog Eerste hulp bij overprikkeling. En wil je nog meer tips om je werkdag zo fijn mogelijk te laten verlopen, kijk dan ook eens bij het blog met tips voor HSP op de werkvloer.

Tot slot, onthoud: Hoe beter jij weet waar je overprikkelt van raakt, hoe meer invloed je kunt uitoefenen op je werkomgeving en je dagindeling, en zo overprikkeling kunt voorkomen.

 

Bronnen
Hoogsensitief.nl

 

Wil je door ons begeleid worden? Meld je dan aan voor een HSP coaching of Life coaching traject. Of kijk eens naar de online HSP training waarbij ik je help overprikkeling te voorkomen, je leer wat jouw hoogsensitiviteit nu precies inhoudt en hoe jij van je sensitiviteit een kwaliteit maakt!

/door
Eerste hulp bij overprikkeling - vrouw op bed met boeken
,

Eerste hulp bij overprikkeling

Overprikkeling. Het is een van de meest gehoorde termen in combinatie met “hoogsensitiviteit” of “hooggevoeligheid”. En dat is jammer, maar wel begrijpelijk. Het is dan ook de vaakst ervaarde klacht van HSP die nog niet in balans zijn met hun sensitiviteit. Tijd dus om hier een artikel aan te wijden.

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling is eigenlijk niets anders dan: stress. Er komen op zo’n moment meer prikkels binnen dan er verwerkt kunnen worden. En dat is op zich niet erg, stress heeft namelijk een functie. Stress zorgt ervoor dat we uit onze comfortzone kunnen komen. Het zorgt voor groei, voor vooruitgang en voor zelfontwikkeling. Het houdt ons scherp en alert.

Hersteltijd

Maar, stress, of overprikkeling, vraagt ook om hersteltijd. En die hersteltijd is bij HSP langer dan bij niet-HSP. Neem je die hersteltijd niet? Dan zorgt veel en langdurige stress voor gezondheidsklachten. Klachten als hoofdpijn, spierpijn, buikpijn, concentratieproblemen, irritatie of intense emoties zijn heel gebruikelijk.

Om dat te voorkomen is het belangrijk om goed te weten wat jouw stresssignalen zijn, te weten hoe jij je stress kunt verminderen én kunt voorkomen. Ga jij bijvoorbeeld snoepen als je stress hebt? Of pak jij ’s avonds een glas wijn om tot rust te komen? Of merk je het doordat je adem hoog in je borst gaat zitten? Het zijn maar een paar voorbeelden van signalen die je zou kunnen herkennen.

Helaas werkt het met stress ook nog eens zo dat als het langzaam opbouwt en lang aanhoudt, het heel lastig is om op te merken dat je over je grenzen heen gaat en dus langdurig stress ervaart. Dat is dan ook vaak hoe een burn-out ontstaat. Belangrijk dus ook om niet alleen goed naar je lijf te luisteren maar ook te luisteren naar de signalen die je omgeving je geeft. Vaak merken de mensen om je heen namelijk al wel op dat het niet zo goed met je gaat ook al zie je dat zelf op dat moment nog niet.

De oplossing

Goed leren luisteren naar de signalen die je lijf je afgeeft en opmerken welke signalen je omgeving af geeft gaan je al een heel eind op weg helpen. En derde belangrijke factor is: zelfzorg: goed voor jezelf zorgen. In alle opzichten die je kunt verzinnen. Mentaal, fysiek, emotioneel & spiritueel. Een aantal voorbeelden zijn:

  • Voldoende hersteltijd nemen om prikkels te verwerken.
  • Gezond eten en drinken.
  • Regelmatig en voldoende sporten.
  • Luisteren naar je behoeften.
  • Gehoor geven aan je emoties.
  • Tijd voor jezelf inplannen.

Zelfzorg doe je dus niet een uurtje per week door een yoga lesje te boeken. Zelfzorg is iets wat je continu doet. Dag in, dag uit. En natuurlijk helpen die yogales en die massage wel, maar ze dragen pas écht wat bij wanneer het onderdeel is van jouw grote zelfzorg-plan.

Eerste hulp bij overprikkeling | Tips

Toch overprikkeld geraakt? Hier zijn wat tips die je kunnen helpen je overprikkeling te verminderen:

  • Neem letterlijk afstand van de situatie waarin je je bevindt. Ga de kamer uit, loop een rondje buiten, haal een kop koffie, neem een momentje voor jezelf op de wc, etc.
  • Sluit je af van de situatie en creëer je eigen bubbel, door bijvoorbeeld je koptelefoon op te zetten of in een aparte ruimte te gaan zitten.
  • Ga sporten. De adrenaline en cortisol die in je lijf zitten kunnen zo gebruikt en verwerkt worden.
  • Houd iets ijskouds in je handen. Een icepack of een koud flesje drinken bijvoorbeeld. Door de kou schakelt je hoofd even uit en gaat de aandacht naar je lijf.
  • Waai even lekker uit buiten in de kou.
  • Schrijf al je gedachten op. Door gehoor te geven aan je gedachten worden ze vaak al een stuk rustiger en krijg je weer ruimte in je hoofd.
  • Doe een ademhalingsoefening. Bijvoorbeeld: adem 4 tellen in door je neus en direct daarna (zonder pauze) adem je 4 tellen uit door je mond. Dat doe je vervolgens drie keer achter elkaar, of net zo lang als jij fijn vindt. Bij elke uitademing stel je je voor dat je alle stress en emoties uitademt en laat je je lijf ontspannen.

 

Wil je meer leren over overprikkeling voorkomen en omgaan met je sensitiviteit? In onze coachpraktijk helpen we je graag! Vaak ben je met een paar korte coaching sessies alweer een heel eind op weg. Plan een vrijblijvend kennismakinggesprek in en laten we kijken hoe we jouw overprikkeling zo snel mogelijk kunnen verminderen.

/door
De opkomst van hoogsensitieve ouders orchidee of paardenbloemPhoto by Earl Wilcox on Unsplash

De opkomst van hoogsensitieve ouders

Vrij vertaald naar het BBC artikel van Melissa Hogenboom ‘The rise of highly sensitive parents’.

Ben jij een ‘orchidee’ of een ‘paardenbloem’ ouder? Onderzoekers ontdekken de verborgen persoonlijkheidskenmerken die ons gezinsleven kunnen vormen.

Vraag een willekeurige ouder van jonge kinderen of ze zich ooit overweldigd hebben gevoeld, en het antwoord zal waarschijnlijk zijn: ja. Zelfs in de meest ontspannen huishoudens kunnen er dagen zijn waarop het lawaai, de rommel en de chaos uit de hand lijken te lopen, waardoor ouders uitgeput en geïrriteerd raken. Peuters hebben geen uitknop of een rustige stem.

Hoogsensitiviteit

Hoe normaal en gewoon dit gevoel ook is, er is een persoonlijkheidskenmerk dat het dagelijkse gezinsleven voor sommige ouders overweldigender kan maken dan voor andere. Ongeveer 20-30% van de bevolking wordt geclassificeerd als een hoogsensitief persoon (HSP), een eigenschap die zowel door wetenschappers als door het grote publiek meer erkenning krijgt. Deze gevoeligheid kan betrekking hebben op geuren, beelden of geluiden. Mensen die het hebben, kunnen bijvoorbeeld meer moeite hebben met het omgaan met fel licht en hard geluid, en kunnen chaotische situaties erg stressvol vinden. Het kan ook gepaard gaan met een verhoogd bewustzijn van de stemmingen of gevoelens van andere mensen, en gepaard gaan met een bijzonder sterk gevoel van empathie.

Voeg de eisen van het ouderschap toe aan de mix, en het klinkt zeker als een recept voor een ramp. Bovenop de dagelijkse zintuiglijke en emotionele overbelasting, kunnen hoogsensitieve ouders voor de extra uitdaging komen te staan om voor kinderen te zorgen die ook hoogsensitief zijn (hoogsensitief zijn wordt voor 47% erfelijk geacht).

Gelukkig heeft de eigenschap echter ook bepaalde voordelen, suggereert onderzoek. Voor de betrokkenen kan het leren begrijpen van deze nuances het ouderschap helpen veranderen in een vreugdevollere en verrijkende ervaring in plaats van een overweldigende ervaring.

De eerste stap is waarschijnlijk om erachter te komen of je hoogsensitief bent. […] Cruciaal is dat hoogsensitief zijn geen stoornis is, maar een persoonlijkheidskenmerk – een bepaalde manier van reageren op iemands omgeving. Met name hoogsensitieve mensen hebben de neiging bijzonder sterk te reageren op zintuiglijke stimulatie, een kenmerk dat bekend staat als sensorische verwerkingsgevoeligheid.

“Over het algemeen hebben gevoelige mensen een verhoogde perceptie, ze nemen meer details waar”, legt Michael Pluess uit, een ontwikkelingspsycholoog aan de Queen Mary University in Londen, die gespecialiseerd is in de studie van hoogsensitieve mensen […]. “Ze zullen de stemmingen van andere mensen oppikken en meer empathie hebben. Ze verwerken dingen ook dieper, zodat ze meer over de omgeving oppikken.” Dat wil zeggen, ze hebben de neiging om na te denken over wat ze meemaken en kunnen diep geraakt worden door wat ze zien en voelen.

Verschillen in hersenreactie

Hoogsensitief zijn houdt een hersenreactie in op bepaalde gebeurtenissen of ervaringen die meetbaar verschilt van die van minder gevoelige mensen.

In één onderzoek vroegen onderzoekers een willekeurig gerekruteerde groep mensen om een hooggevoeligheidstest af te leggen – een reeks vragenlijsten, vergelijkbaar met de online test – en vervolgens foto’s van gelukkige en verdrietige mensen te laten zien, en hun hersenactiviteit te volgen door middel van fMRI-scans. De hoogsensitieve mensen in de groep, die hoog scoorden in de test, vertoonden sterkere activeringen van hersengebieden die betrokken zijn bij bewustzijn en empathie in vergelijking met de minder gevoelige deelnemers.

Andere studies toonden vergelijkbare patronen van mensen met sensorische verwerkingsgevoeligheid die bijzonder sterke hersenactivatie vertoonden in regio’s die betrokken zijn bij empathie en reflectief denken.

 

Banner Kennismakingsgesprek coaching groen_large

Hoogsensitiviteit en ouderschap

Deze neiging om informatie diepgaand te verwerken, kan ertoe leiden dat hoogsensitieve mensen gemakkelijk overprikkeld raken, voegt Pluess toe – en daar kan ik me enigszins in vinden. Ik krimp ineen bij het horen van de plot van een gruwelijke film. Er naar kijken is niet aan de orde. Het kan fysiek pijnlijk aanvoelen om in een lawaaierige omgeving met een slechte akoestiek te zijn. In de gierende metro van Londen moet ik mijn oren bedekken – en vraag me vaak af waarom niemand anders dat doet. Deze gevoeligheid voor geluid – een typisch kenmerk van hoogsensitiviteit – kan het ouderschap bijzonder uitdagend maken. Als mijn kinderen schreeuwen, kan het voelen alsof mijn hersenen imploderen. Om aan hun behoeften te voldoen en hen te troosten, moet ik leren dat gevoel uit te schakelen. Dit gaat natuurlijk makkelijker als ik me goed uitgerust voel. Helaas gaat het ouderschap vaak gepaard met een verstoorde slaap, althans in de eerste jaren.

De uitdagingen waarmee hoogsensitieve ouders worden geconfronteerd – waaronder stress en overprikkeling in een chaotische omgeving – kunnen interfereren met “ouderschap van hoge kwaliteit”, legt Pluess uit.

Onderzoek heeft aangetoond dat hoogsensitieve ouders in de vroege stadia van het ouderschap meer stress rapporteren en het ouderschap moeilijker vinden dan andere ouders. Ze rapporteren echter ook meer afstemming met hun kind – goed nieuws dat overeenkomt met andere bevindingen over hoogsensitieve mensen die bijzonder sterke empathie tonen.

Opkomend bewijs suggereert ook dat de extra stress die hoogsensitieve ouders voelen van korte duur kan zijn. Uit een pilotstudie bleek dat hoewel hoogsensitieve ouders aanvankelijk veel stress ervoeren, tegen de tijd dat hun baby’s negen maanden oud waren, ze verbeterde opvoedingsstijlen vertoonden in vergelijking met degenen met een laag niveau van stress.

Francesca Lionetti, een onderzoeker aan de G d’Annunzio Universiteit van Chieti-Pescara in Italië, voerde het onderzoek uit en ontdekte dat er nog een andere factor bij betrokken was. Negatieve ervaringen uit de kindertijd hadden invloed op hoe een hoogsensitief persoon reageerde op het ouderschap.

“Als ze afwijzing [van hun ouders als kind] ervoeren, rapporteerden ze meer stress en waren ze meer opdringerig in hun ouder-kind interacties”, legt ze uit.

Lionetti wijst erop dat “een hoogsensitieve ouder zijn niet negatief hoeft te zijn”. Oog hebben voor details kan bijvoorbeeld een positieve factor zijn in het ouderschap. In het onderzoek ontdekte ze dat voor gevoelige ouders een betere afstemming op hun eigen ademhalingssignalen verband hield met een positiever ouderschap. “Dat heeft te maken met het feit dat hoogsensitieve mensen dieper verwerken wat er in hun lichaam gebeurt”.

Dit komt ook overeen met onderzoek waaruit bleek dat wanneer nieuwe leraren werden gestuurd om les te geven in uitdagende omgevingen, degenen die gevoeliger waren een grotere afname van hun welzijn ervoeren en meer stress voelden dan degenen die laag scoorden op gevoeligheid. Maar toen ze eenmaal aan hun omgeving gewend waren, herstelden ze volledig.

“Het lijkt erop dat sensitieve mensen op de korte termijn gemakkelijker worden overweldigd door verandering”, legt Pluess uit. Maar als het op ouderschap aankomt, zegt hij dat hoogsensitieve ouders het potentieel hebben om uitzonderlijk te zijn. “Hun gevoeligheid helpt hen om hun kind te begrijpen en sneller en beter te reageren op de behoeften van het kind.”

Reflectie en zelfbewustzijn

Aangezien ouderlijke overweldiging natuurlijk iedereen kan treffen, hoogsensitief of niet, kunnen sommige van de copingstrategieën voor hoogsensitieve mensen in feite alle ouders ten goede komen.

Een daarvan is je bewust zijn van je eigen reacties en weten waardoor je je gestrest of ontspannen voelt. Zelfbewustzijn stelt ons vervolgens in staat om zowel de positieve als de uitdagingen van het ouderschap te accepteren, zegt Pluess, en manieren te zoeken om kalm te voelen of stilte te vinden als we ons overweldigd voelen.

“Sensitieve personen lijken ook baat te hebben bij sociale steun”, voegt hij eraan toe. Uit onderzoek blijkt dat hoogsensitieve mensen beter reageren op preventieprogramma’s voor geestelijke gezondheid die veerkracht bevorderen, terwijl hoogsensitieve kinderen zelfs meer dan anderen baat hebben bij interventies tegen pesten.

Orchidee versus Paardenbloem

Hooggevoelige mensen zijn beschreven als ‘orchideeën’, omdat die het moeilijk vinden om te gedijen als de omstandigheden niet goed zijn, in tegenstelling tot minder gevoelige ‘paardenbloemachtige’ mensen, die in elke omgeving kunnen groeien. Natuurlijk heeft iedereen licht en warmte nodig – en een ogenschijnlijke paardenbloem kan gewoon een orchidee-achtig persoon zijn die gedwongen werd zijn behoeften te ontkennen. Maar de metafoor kan helpen om duidelijk te maken dat het oké is om te proberen onze omgeving een beetje aan te passen, om ons te helpen bloeien.

En soms kan het ouderschap mensen echt helpen hun leven orchidee-vriendelijker te maken. Op school krijgt mijn dochter regelmatig ‘hersenpauzes’, waarbij haar klas liedjes zingt om zichzelf rust te gunnen. Ik heb nog niet geprobeerd om mijn hele huishouden mee te krijgen voor een alles zingende hersenpauze als de dingen uit de hand lijken te lopen – maar misschien moet ik het eens proberen.

Vrij vertaald naar het BBC artikel van Melissa Hogenboom ‘The rise of highly sensitive parents’.

/door
Hersteltijd magnesium hsp stress overprikkeling burn-out
, ,

Hersteltijd met magnesium

Gastartikel door: Clarinda Baan Hofman

Overprikkeld, gespannen, vermoeid, een vol hoofd en allerlei vage klachten. Een opsomming van lasten die je als hoogsensitief persoon kunt ervaren. Je weet waarschijnlijk wel dat de kern van hoogsensitiviteit de diepgaande verwerking in je brein is. Het is een karaktereigenschap die vertelt wie jij in oorsprong bent en waarmee je dagelijks rekening hebt te houden.

Wist je dat jouw lichaam voor 60-70% uit water bestaat? Dit is ook wie je in oorsprong bent. Het mineraal magnesium speelt hier een cruciale rol en heeft ook dagelijks je aandacht nodig.

Essentiële levensbehoefte

Magnesium staat op nummer 3 van je belangrijkste levensbehoeften. En net als water en zuurstof kun je magnesium niet bufferen. Je hebt dus dagelijks magnesium nodig. Maar, door alle bewerkte voeding die we nuttigen is het niet mogelijk om uit onze voeding voldoende magnesium op te nemen. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid magnesium is 350-400 mg. Afhankelijk van je leefstijl, de levensfase of situatie waarin je zit, kan je magnesiumbehoefte oplopen tot maar liefst 1200 mg!

Wat onttrekt o.a. magnesium uit je lichaam?

  • Koffie/thee
  • Veel water drinken
  • Koolzuurhoudende dranken
  • Suiker
  • Gebruik van veel zuivelproducten
  • Medicatie
  • Stress
  • Sporten

Voor velen van ons zijn bovenstaande punten dagelijks aanwezig. Je bouwt onbewust dus al snel een tekort op als je dit niet aanvult. Jarenlang onderzoek door wetenschappers toont dan ook aan dat een heel groot gedeelte van de wereldbevolking een magnesiumtekort heeft. En wanneer je over een lange periode een te kort hebt aan dit mineraal kan dat leiden tot een groot aantal mentale en fysieke klachten. Klachten die ontstaan omdat er dus in de basis van je systeem een tekort is.

Klachten bij een tekort aan magnesium zijn o.a.

  • Spierkramp of spierpijn
  • Hoofdpijn of migraine
  • Rusteloze benen
  • Reumatische klachten
  • Slecht slapen
  • Huidklachten; jeuk, eczeem of psoriasis
  • Stress, (over)vol of druk hoofd
  • Schildklierproblemen
  • Zenuwpijn
  • Burn-out
  • Depressie

Stress, hoogsensitiviteit en magnesium

Als HSP ervaar je meer stress. Stress houd je staande in een veranderende omgeving maar wanneer je te lang stress ervaart, kan dit leiden tot allerlei mentale en fysieke klachten. Bij stress maakt je lichaam namelijk meer adrenaline en cortisol aan en daardoor verbruikt je lichaam meer magnesium. Bij een tekort aan magnesium voel je je vervolgens weer eerder overprikkeld of opgejaagd, ervaar je onrust en vergroot dit je gevoel van stress. Je komt zo in een neerwaartse spiraal terecht.

Magnesium is essentieel voor de ontspannende werking van je zenuwen, brein, hart en bloedvaten. Het is daarmee hét anti-stressmineraal. Het bevordert de aanmaak van serotonine en endorfine en deze hormonen spelen een rol in je stemming en geluksgevoelens. Zo kan magnesium je dus weer helpen om je stressklachten te bestrijden.

Bij chronische stress, een overprikkeld zenuwstelsel en gespannen spieren heeft je lichaam al snel behoefte aan 1000-1200 mg magnesium per dag. Dit is onmogelijk uit voeding te halen en dat maakt suppleren noodzakelijk. En dan bij voorkeur via huidopname om je maagdarmstelsel niet te belasten.

Magnesium opnemen via de huid

Bij voorkeur neem je magnesium dus op via je huid. Het wordt namelijk opgenomen via je haarfollikels en poriën en het is bewezen dat je via de huid effectiever magnesium opneemt dan via tabletten of capsules. Een groot nadeel van orale opname is namelijk de belasting van je maagdarmstelsel. Voor sommige personen is 200 mg al een overdosis voor het gevoelige maagdarmstelsel, terwijl je dus misschien wel 1200 mg nodig hebt wanneer je chronische stress ervaart.

Dagelijks je portie magnesium

Wil je ook aan de slag? Dan is dit een mooi begin: Smeer je voeten, buik en oksels 2x per dag in met magnesiumolie en neem 1-3x per week een (voet)bad met magnesium kristallen. Zo heb je een hele mooie basis om jouw magnesiumniveau op pijl te brengen en te houden. Dus, ontspan en ga lekker genieten van een voet- of ligbad.  En wees niet bang om te veel of te vaak te gebruiken, via de huid kun je namelijk nooit overdoseren!

Een wondermiddel, geen tovermiddel

Onthoud: Magnesium is een wondermiddel, en geen tovermiddel. Natuurlijk eet je ook gezond, beweeg je veel, zoek je ontspanning en slaap je voldoende. Zoals een quote van Dalai Lama luidt: ‘een gedisciplineerd denkvermogen leidt tot geluk, en een ongedisciplineerd denkvermogen leidt tot lijden.’

 

Clarinda foto magnesium hsp stress overprikkeling burn-outOver Clarinda

Clarinda Baan Hofman is een hoogsensitieve high sensation seeker en trotse moeder van drie unieke boys. Naast haar online shop hersteltijdmetmagnesium.nl is zij NLP Practitioner en gecertificeerd HSP, HSK en Systemisch Coach. Als iets haar interesse heeft gewekt, wil ze het liefst het naadje van de kous weten. Ontspannen lukt haar goed aan het strand, in een mooi natuurgebied, met een goed boek of met muziek.

/door